Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Osób Leworęcznych

Co łączy Jimmy’iego Hendrix’a, Napoleona Bonaparte, Alberta Einsteina, Marilyn Monroe i Leonarda da Vinci? Postacie te nie tylko odegrały w historii ludzkości znaczące role, ale wszystkie były... leworęczne. Dziś, po raz piąty, w Polsce obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Leworęcznych.

Leworęczność towarzyszy gatunkowi ludzkiemu od zarania dziejów. Dowodem na to może być choćby odkrycie francuskich naukowców, którzy badając archaiczne malowidła naskalne dowiedli, że już w czasie paleolitu odsetek osób leworęcznych wynosił ok. 23%. Co ciekawe, liczba ta, pomimo zmian klimatycznych i cywilizacyjnych, w ciągu setek tysięcy lat nie uległa drastycznej zmianie.



Powodem tego może być fakt, że leworęczność jest ściśle związana z genetyką, czego dowiedli dopiero w 2007 roku naukowcy z Uniwersytetu w Oxfordzie. Zespół pod kierownictwem dr Clyde’a Francks’a zidentyfikował gen o nazwie LRRTM1 odpowiadający za dominację prawej półkuli mózgu, a co za tym idzie, za leworęczność.


Badania nad leworęcznością od lat dostarczają fascynujących ciekawostek dotyczących największej mniejszości świata. Okazuje się na przykład, że osoby jasnowłose są dwa razy częściej leworęczne niż ludzie ciemnowłosi lub rudzi, znacznie częściej taka właściwość dotyczy również bliźniaków (zwykle jednego z dzieci).



Jeśli chodzi o kulturowe znaczenie leworęczności, najbardziej piętnowana jest ona w islamie. Religia ta wprowadza bowiem surowy podział na czynności rytualnie "czyste" (wykonywane prawą ręką) i "brudne" (wykonywane lewą). Bywały jednak kultury, jak choćby inkaskie plemię Zuni, w których ludzie leworęczni byli czczeni, jako ci przynoszący szczęście.



Najwięcej jednak mówi się o niezwykłych zdolnościach osób leworęcznych. Wieloletnie badania dowiodły, że osoby z dominującą prawą półkulą są uzdolnione matematycznie, muzycznie i plastycznie, a ma to związek z lokalizacją w tej części mózgu ośrodków odpowiedzialnych za percepcję przestrzenną, pamięć, wyobraźnię i wrażliwość na piękno. Okazuje się również, że osoby leworęczne mają predyspozycje do lepszej sprawności manualnej, refleksu i wyczucia odległości, co sprawia, że w walce mają nieco większe szansę od praworęcznych rywali (na poparcie takich wniosków przywoływane są liczne sukcesu leworęcznych bokserów czy szermierzy).



Coś chyba jest na rzeczy, bowiem lista znanych osób posługujących się lewą ręką jest naprawdę imponująca. Znajdują się na niej m.in.:


muzycy: Ludwig van Beethoven, Niccolo Paganini, Robert Schumann, Jimmy Hendrix, Paul McCartney, Ringo Starr, Bob Dylan, David Bovie, George Michael i Sting,

malarze: Leonardo da Vinci, Michał Anioł Buonarotti, Peter Paul Rubens, Rafael Santi i Henri de Toulouse-Lautrec,

uczeni: Albert Einstein, Friedrich Nietzsche, Iwan P. Pawłow, laureat Pokojowej Nagrody Nobla Albert Schweitzer,

wodzowie i politycy: Aleksander Wielki, Juliusz Cezar, Napoleon Bonaparte, sir Winston Churchill, Benjamin Franklin, Gerald Ford, Jimmy Carter, Ronald Reagan, George Bush senior i Bill Clinton, książe Karol, książe Wiliam,

sportowcy: Pele, Diego Maradona, John McEnroe, Martina Navratilova, Monika Seles,

aktorzy: Charlie Chaplin, Greta Garbo, Marilyn Monroe, Tom Cruise, Nicole Kidman, Robert de Niro, Whoopi Goldberg, Kim Basinger, Bruce Willis i Julia Roberts.



***


Obchodzone dziś międzynarodowe święto leworęcznych zostało zapoczątkowane w 1992 roku w Wielkiej Brytanii przez działający tam Klub Leworęcznych. Polacy, wśród których jest ok. 8% takich osób, obchodzą to święto od 2006 roku. Z tej okazji w niektórych miastach Polski (np. w Warszawie) organizowane są uroczyste zloty.



Julia Spychalska