Tam, gdzie Kargul darł koszule. To podwórko pod Wrocławiem stało się filmową legendą

Przekraczając próg izby mamy wrażenie, że cofnęliśmy się w czasie o ponad pół wieku. W rogu stoi zabytkowy kredens, na ścianach wiszą fotografie, są też maszyny, które dawniej używano w roli. Trudno w to uwierzyć, ale tam gdzie teraz ustawiają się do zdjęcia mieszkańcy i turyści, niegdyś Kargul z Pawlakiem darli koszule i tłukli garnki. - Ta izba to forma podziękowania dla tych, którzy odwiedzają to miejsce - mówi nam Jerzy Dalecki, wnuk Państwa Daleckich, którzy ponad sześćdziesiąt lat temu zaprosili filmowców na swoje podwórko.

Wiele osób pyta go o przedmioty, które wówczas grały w filmie i mogły zachować się z tamtych lat. - Tak na prawdę nikt się wtedy nie zastanawiał nad tym, żeby te wszystkie pamiątki zachować i że będą miały aż tak wielką wartość. Co ciekawe, to właśnie filmowcy pożyczali od nas przedmioty, które grały w filmie - słyszymy od naszego rozmówcy.

Ale są również wyjątki. Na ścianie oprawione w ramkę wiszą m.in. oryginały umów, które zostały zawarte z rodziną Daleckich oraz filmowcami. Tuż obok wisi „sierp tatowy”. - Uważam, że ten sierp grał w filmie, jest on najbardziej pasujący do oryginału - mówi Jerzy Dalecki.

Jest też ziemia z Krużewnik z Ukrainy. Wiadomo, że to oryginał, bo dołączono do niej certyfikat. Z zabudowań, które widzimy na zewnątrz, zachowały się jedynie oryginalne drzwi do stodoły. A co ze słynnym płotem? - Sąsiad ma jedno oryginalne przęsło, duplikaty przęseł stoją na wjeździe do Dobrzykowic - dowiadujemy się.

Okazuje się, że filmowcy dość długo szukali idealnych dwóch domów, które wejściami będą stały naprzeciwko siebie. A to w tamtych czasach, bez odpowiednich technologii, nie było takie łatwe. - Pod uwagę były brane też zabudowania w Kłodzku, jednak ostateczny wybór padł na okolice Wrocławia - mówi nam Jerzy Dalecki.

- Chodziło o to, żeby główni bohaterowie kochali się i nienawidzili, a ciężko to robić, kiedy wejścia do domu są po innych stronach - słyszymy. - Filmowcy złapali wtedy moich dziadków, podobnie jak właściciela zza miedzy, czyli rodziców sąsiada. I tak to się zaczęło. Każda część trylogii była kręcona około trzy miesiące. 

Dlaczego mówi się, że to filmowe podwórko, a nie dom? Gros osób myśli, że to właśnie całe domy wraz z pomieszczeniami były wynajmowane na potrzeby filmu. - I błędnie, bo filmowcy korzystali jedynie z naszych podwórek, pomieszczeń gospodarczych, a także stodoły. Zarówno moi dziadkowie, jak i cała rodzina, nigdy nie musieli opuszczać tego domu. Owszem, filmowcy byli tu obecni przez długi czas, jedli nawet pierogi czy zupę u mojej babci, mogli odpocząć. Jednak domy były zbyt małe, nie było nawet szans, aby cała ekipa filmowa zmieściła się wraz z całym sprzętem i kręciła tu sceny. Wnętrza zbudowano w atelier Wytwórni Filmów Fabularnych we Wrocławiu - zdradza nam Jerzy Dalecki.

Jakie momenty i zabawne sytuacje zachowały się w pamięci mieszkańców, którzy obserwowali wówczas pracę filmowców? - Zabawna była scena, w której sołtys chodzi po wsi z dokumentem do licytacji, a mieszkańcy musieli zagłosować czy są na "tak" czy na "nie". Aktor musiał przechodzić pomiędzy żerdziami. Okazuje się, że dubli było aż dwadzieścia osiem. Tylko pytanie, dlaczego? - śmieje się Jerzy Dalecki. - Osoba, która grała wówczas sołtysa spóźniła się na plan, bo aktor grał wówczas inny spektakl w Warszawie. Być może była to zemsta, bo reżyser cenił sobie profesjonalizm - uśmiecha się nasz rozmówca.

Do izby pamięci w Dobrzykowicach przyjeżdżają ludzie z całej Polski. Jerzy Dalecki śmieje się, że potrafią przychodzić z ulicy, robią zdjęcia i czasem zaburzają naturalny rytm dnia mieszkańców. Co prawda chętniej wybierają porę letnią, ale zimą zainteresowanych też nie brakuje. - Wszystkich zainteresowanych zapraszam na zwiedzanie, ale po uprzednim kontakcie telefonicznym - zaznacza nasz rozmówca.