Papież ma być żółty. Konserwator każe przemalować mural z Janem Pawłem II na Ostrowie Tumskim

Miał zniknąć, a zostanie – w zmienionej formie. Po niemal czterech latach od powstania nielegalnego muralu z Janem Pawłem II na Ostrowie Tumskim konserwator uznał, że papież może zostać, ale intensywne kolory mają ustąpić beżom i żółciom.

Pokaźnych rozmiarów mural z wizerunkiem Jana Pawła II pojawił się na klasztorze przy wjeździe na Ostrów Tumski w lipcu 2022 roku. Autorem malowidła są kibice Śląska Wrocław z grupy Ultravaganza. Papież przedstawiony został w zielono-biało-czerwonej kolorystyce, w otoczeniu herbów WKS-u oraz z cytatem z inauguracji pontyfikatu: „Nie lękajcie się! Otwórzcie drzwi Chrystusowi!”.

Mural powstał bez wymaganych uzgodnień – zabrakło decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków oraz opinii Koordynatora ds. wystroju plastycznego miasta. Tymczasem Ostrów Tumski objęty jest ścisłą ochroną konserwatorską i przepisami parku kulturowego.

Siostry marianki, do których należy ściana klasztoru, miały nie zdawać sobie sprawy z formalnych konsekwencji realizacji. Zostały wezwane do przywrócenia elewacji do stanu pierwotnego w ciągu trzech miesięcy, z możliwością ubiegania się o pozwolenie.

Dopiero po dwóch latach, w czerwcu 2024 r., Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków przeprowadził kontrolę obiektu.

Jak wyjaśnia, zwłoka miała bezpośredni związek ze zmianą systemu ochrony zabytków we Wrocławiu. W 2022 roku prezydent Jacek Sutryk wypowiedział porozumienie zawarte w 2011 roku między miastem a wojewodą dolnośląskim, na mocy którego kompetencje w zakresie ochrony zabytków wykonywał miejski konserwator.

– Nasz urząd musiał się wtedy zmierzyć z przejęciem tych spraw. Nie byliśmy do tego organizacyjnie przygotowani, a kadra była ograniczona – tłumaczy Daniel Gibski.

W zaleceniach pokontrolnych wskazał m.in. na konieczność doprowadzenia muralu do zgodności z ustaleniami Uchwały Park Kulturowy Stare Miasto we Wrocławiu.

– Chodzi o zmianę kolorystyki tła z intensywnej czerwieni i zieleni na beż, ugier, odcienie koloru żółtego. Zalecenia obejmują ponadto konieczność korekty rozmiarów logo klubu Śląsk Wrocław, które jako znak firmowy powinno zajmować 5 proc. powierzchni ściany – precyzuje Daniel Gibski.

Ściana ma zostać doprowadzona do zgodności z przepisami do końca 2026 roku. W przeciwnym razie właścicielowi zabytku, czyli siostrom mariankom, grozi kara administracyjna od 500 do 50 tys. zł.

Konserwator nie traktuje tej sprawy jako niebezpiecznego precedensu.

 – Murale w przestrzeni miejskiej są możliwe – zaznacza. - Niezależnie od wysokości kary administracyjnej, w drastycznych przypadkach ekstremalnie negatywnego wpływu na zabytek lub jego zniszczenia, możliwe jest zastosowanie nakazu konserwatorskiego, np. poprzez przywrócenie zabytku do poprzedniego do stanu, wraz z następstwami w razie jego niewykonania, czyli egzekucją pieniężną.