Jak ulica Kazimierza Wielkiego była placem Żydowskim

Jeszcze 50 lat temu, zanim powstała trasa W-Z, był to duży plac. Teraz prawie nikt o nim nie wie. Przed wojną wchodząc do jednej z kamienic, położonej przy nim, przechodziło się na obecny plac Solny, a dalej do Rynku. Tuż obok stała synagoga, a przez plac przejeżdżał tramwaj o czym świadczą jeszcze szyny na ul. Szajnochy

ULICA KAZIMIERZA WIELKIEGO KIEDYŚ I DZIŚ – ZOBACZ ZDJĘCIA

Plac Bohaterów Getta w swojej historii kilkakrotnie zmieniał nazwę. Po raz pierwszy wzmiankowany był jako Judenplatz czyli plac Żydowski, w roku 1824. W okresie porządkowania przez radę miejską nazewnictwa ulic i numeracji domów w mieście nadano mu nazwę Carlsplatz – plac Karola na cześć cesarza Karola IV. Było to więc nawiązanie do nazwy sąsiedniej ulicy Carlsstrasse, kawałka dzisiejszej Kazimierza Wielkiego. Kolejna zmiana nazwy miała miejsce w roku 1929, w dniu 30 kwietnia nazwę placu przemianowano na Lassalleplatz dla uczczenia pamięci Ferdynanda Lassalle’a - założyciela niemieckiej socjaldemokracji, który urodził się przy tym placu w roku 1825 w domu pod numerem 2. Ta nazwa nie utrzymała się zbyt długo, gdyż wkrótce po objęciu władzy w Niemczech przez nazistów plac powrócił do starej nazwy Karlsplatz, miało to miejsce w dniu 31 marca 1933 r. W 1945, gdy Wrocław znalazł się w granicach Polski zarząd miasta nadał placu polską nazwę nawiązującą do jej najstarszej historycznej postaci – plac Żydowski, jednak już w roku następnym w dniu trzeciej rocznicy powstania w getcie warszawskim – 19 kwietnia plac Żydowski przemianowano na plac Bohaterów Getta, która to nazwa obowiązuje do dziś.

Gdzie ten plac się znajduje? Pierwotnie obecny plac Bohaterów Getta usytuowany w miejscu wewnętrznej linii murów miejskich był węzłem, w którym łączyło się kilka ulic i zaułków Starego Miasta: dzisiejsza Kazimierza Wielkiego, Krupnicza, św. Antoniego, Złote Koło, Białoskórnicza, Psie Budy i Szajnochy, a po zasypaniu w roku 1866 Czarnej Oława łączyły się tu ze sobą jeszcze dwie ulice powstałe w jej miejscu – Zaułek Ruski i ulica Siedmiu Kół. W połowie lat 70 XX wieku, po wybudowaniu Trasy W-Z, czyli właściwej dzisiejszej ul. Kazimierza Wielkiego, większość powierzchni placu zajęły dwie jezdnie i torowisko tramwajowe, zachowała się jedynie północna jego część łącząca ulice Szajnochy i Psie Budy.

W XIX wieku plac Karola był znaczącym ośrodkiem życia religijnego i gospodarczego Żydów, a w domu nr 3 mieściła się w latach 1832-1892 Synagoga Bialska. Pod koniec tegoż stulecia wyburzono część domów, dzięki czemu powierzchnia placu się zwiększyła. W latach 1887-91 we wschodniej części placu przy narożniku ulicy Szajnochy wzniesiono okazały gmach miejskiej kasy oszczędności i biblioteki miejskiej według projektu Richarda Pluddemanna, gdzie do niedawna mieściła się w nim Bibliotek Uniwersytecka.

Zabudowa placu nie przetrwała II wojny światowej, nie zachował się żaden z budynków mieszkalnych i od tej pory plac Bohaterów Getta nie posiada żadnych punktów adresowych. W dniu 19 kwietnia 1963 r. z okazji obchodów dwudziestej rocznicy powstania w getcie warszawskim w centralnej części placu, tam gdzie kiedyś stała synagoga, uroczyście odsłonięto pomnik poświęcony pamięci powstańców walczących w gettcie.

ULICA KAZIMIERZA WIELKIEGO KIEDYŚ I DZIŚ – ZOBACZ ZDJĘCIA

zdjęcia fotopolska.eu

r