Jak 80 lat temu "zniknęła" ulica Powstańców Śląskich. Zaczęło się w lutym

Ulica Powstańców Śląskich 80 lat temu była jedną z głównych aren wojennych. Prowadzone zimą i wiosną 1945 roku natarcie Armii Czerwonej na Festung Breslau zrujnowało prawie wszystkie domy pomiędzy placem Powstańców Śl., a ulicą Świdnicką.

JAK WYGLĄDAŁA POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH W 1945 ROKU – KLIKNIJ I ZOBACZ

Ulica Powstańców ma około 3,3 km długości. Do połowy XIX wieku trasa ta nosiła nazwę Kleinburger Chaussee („Szosa do Kleinburg”, dzisiejsze osiedle Borek było wówczas wsią noszącą nazwę Kleinburg) i miała stosunkowo gęstą podmiejską zabudowę. W 1868 roku zmieniono nazwę drogi na Kleinburger Straße, nadając jej w ten sposób nominalnie rangę ulicy. Była ona jednak wówczas znacznie krótsza (niespełna 2 km) niż obecnie, bo kończyła się na wysokości obecnej ulicy Hallera, na granicy miasta Wrocławia i wsi Kleinburg (tę przyłączono do miasta dopiero w 1897).

Pod koniec XIX wieku rozpoczęto duży projekt  zagospodarowania nowego Przedmieścia Południowego. Kleinburger Straße miała się stać arterią reprezentacyjną, wtedy też zaprojektowano okrągły plac na jej trasie i gwiaździście do niego wpadające arterie. Szeroka na 27 metrów ulica przedłużona została (po włączeniu do miasta wsi Kleinburg) o dalsze prawie półtora kilometra, aż do skrzyżowania z dzisiejszą ulicą Krzycką. Arteria zyskała też w 1877 patrona w postaci cesarza Wilhelma (Kaiser Wilhelm Straße), co nadało jej jeszcze wyższą rangę. Wzdłuż ulicy budowano rezydencje i kamienice dla najbogatszych przedstawicieli mieszczaństwa: adwokatów, urzędników królewskich, lekarzy. Mieszkania w tych domach były bardzo przestronne, miały powierzchnie rzędu 300 metrów kwadratowych. Budowano też gmachy publiczne, m.in. w 1911 okazały gmach Wyższego Urzędu Górniczego (dziś – Zakład Energetyczny), a w 1916 gmach Dyrekcji Okręgu Pocztowego (także po wojnie była tu m.in. Dyrekcja Wojewódzka PP „Poczta Polska, Telefon i Telegraf” i Dyrekcja Okręgu Poczty i Telekomunikacji). W latach trzydziestych XX wieku ulicę przebudowano, przenosząc torowisko tramwajowe na wydzielony pomiędzy jezdniami pas zieleni, obsadzony rosnącymi w czterech rzędach lipami, z których znaczna część przetrwała do czasów dzisiejszych pomimo zniszczeń 1945.

Prowadzone zimą i wiosną 1945 z kierunku południowego natarcie Armii Czerwonej na Festung Breslau zrujnowało prawie wszystkie domy pomiędzy placem Powstańców Śl. a ulicą Świdnicką. Na całym tym liczącym prawie półtora kilometra odcinku do odbudowy nadawało się tylko pięć lub sześć budynków (wszystkie one zresztą znajdowały się po wschodniej stronie ulicy). Z ziemią zostały zrównane całe kwartały domów także przy przecznicach tej ulicy prowadzących tak na wschód jak na zachód. W rezultacie powstała szeroka na blisko kilometr i długa na ponad kilometr wyrwa w substancji miasta. Wyrwę tę zaczęto zabudowywać blokami dopiero w latach sześćdziesiątych, a zwłaszcza siedemdziesiątych. A tak naprawdę proces ten dopiero kończy się współcześnie.