Najstarszy cis w Polsce za kratami. Samotny, monitorowany i odgrodzony

To drzewo mogłoby stać się symbolem siły natury, ale jego codzienność wygląda zupełnie inaczej. "Henryk" żyje za ogrodzeniem, pod czujnym okiem kamer i specjalistów. Dlaczego? W dbałości o jego zdrowie i kondycję. Aktualnie cis wspierany jest przez stalowe rusztowania, systemy nawadniające i zamgławiacze, które mają mu pomóc przetrwać kolejne dziesięciolecia. Kilka lat temu zrobił nam wszystkim niespodziankę i wypuścił na świat świeże igły i młode pędy. Ta nadzieja zmobilizowała znawców do postawienia rusztowania, a następnie budowy ogrodzenia.

Historia cisa to gotowy scenariusz na film o losach niewielkiej wioski pod Lubaniem Śląskim i dzielnej obronie drzewa przed niesprzyjającymi warunkami. W 1813 roku, podczas wojen napoleońskich, żołnierze szablą uszkodzili jego pień. Dwieście lat później nie oszczędził go pocisk artyleryjski wystrzelony w czasie trwania II wojny światowej. A na koniec nie oszczędziła go również natura, bo w 1989 roku ogromny podmuch wiatru oderwał jedną z jego głównych odnóg. 

Cis henrykowski od 1992 roku może pochwalić się statusem pomnika przyrody, co prowadzi do tego, że systematycznie ktoś o niego się martwi i dba. Ogrodzenie, otaczające drzewo jest wyjątkowo szpetne, ale ma chronić je nie tylko nieświadomymi turystami, ale też przed zadeptywaniem gleby. "Henryk" jest niepozorny i niemal przyklejony do ściany stodoły. Bardziej od tego, jak obecnie wygląda ciekawić mogą jego zawiłe losy oraz historia, której był obserwatorem od przeszło 1200 lat. 

Na miejscu czekają na nas ławeczki, tablica informacyjna oraz wiata, pod którą można zatrzymać się na chwilę i odpocząć.

Henryków Lubański ma jednak do zaoferowania więcej niż samo drzewo. Na przyjezdnych czeka zabytkowy kościół św. Mikołaja z XVII/XVIII wieku, dawne zabudowania plebanii i fragment średniowiecznego dziedzictwa sióstr Magdalenek. Przez wieś przebiega także Dolnośląska Droga św. Jakuba, czyli część słynnego szlaku pielgrzymkowego do Santiago de Compostela.