"Okrągły zamek" u stóp Gór Sowich. To jedyny taki obiekt w Polsce

To jedyny taki zamek w Polsce, który został wybudowany na planie koła w latach 1385–1417 z inicjatywy wpływowego rodu Pogorzelów, mającym go w posiadaniu aż do połowy XVI wieku. Jednym z ich reprezentantów był biskup wrocławski Przecław z Pogorzeli, który spoczywa w marmurowym sarkofagu przy archikatedrze św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu. To za jego rządów zacieśniono stosunki z Karolem IV, który przywrócił kościołowi wszelkie przywileje, nadane wcześniej przez Henryka Brodatego, a biskupstwo wrocławskie przeżywało "złoty wiek".

Sam zamek był oryginalny na tle podobnych budowli z tego okresu. Posiadał budynek mieszkalny, wysoką wieżę typu bergfried, system obronny oraz trapezowy dziedziniec. Całość otaczała fosa, a z czasem także drugi pierścień murów z basztą flankującą wjazd.

W XVI wieku posiadłość stała się własnością rodziny von Brock, która rozpoczęła jej przebudowę w stylu renesansu. Wówczas nie tylko powiększono część mieszkalną, ale wzmocniono samą wieżę.  W XVII i XVIII wieku na zamku pojawili się kolejni właściciele, rodzina von der Heyde, którzy przekształcili renesansową warownię w barokową rezydencję. Wówczas nie tylko podwyższono budynki, ale także zmieniono elewacje i wzniesiono ozdobne bramy. Nad fosą powstał most, który udekorowano rzeźbami, nawiązującymi do mitologii oraz założono zabytkowy park, podkreślający walory przyrodnicze okolicy. 

W 1797 r. Owiesno znalazło się w rękach rodu Zeidlitzów, którzy zamieszkiwali zamek do zakończenia II wojny światowej. To za ich sprawą dokonano ostatniej przebudowy, obejmującej modernizację frontowej części zamku, zmianę układu pomieszczeń i nadanie wieży neobarokowego hełmu.  

Cała posiadłość nie ucierpiała w wyniku działań wojennych i to lata powojenne okazały się dla zamku w Owieśnie tragiczne w skutkach. Unikatowa budowla została porzucona i całkowicie pozbawiona opieki, a dodatkowo w 1964 roku zawaliła się zabytkowa wieża, która zniszczyła sporą część posiadłości. 

Dopiero na początku XXI wieku zamkiem zainteresowała się fundacja, która postanowiła odgruzować to, co zostało po katastrofie. Oczyszczono dziedziniec i odsłonięto fragmenty murów, co pozwoliło na dokładniejsze zbadanie historii tego miejsca. 

Zamek w Owieśnie nadal pozostaje wyjątkowym reprezentantem siedziby rycerskiej, wybudowanej na planie koła. To rzadki przykład takiej zabudowy na Śląsku i jedyny w Polsce. 

Wieś Okrągłego Stołu jest jedna z wiosek tematycznych, które powstały po to, żeby turyści mogli lepiej poznać polską wieś. Na miejscu możemy zagrać w grę terenową „O zamku w Owieśnie przez Templariuszy zbudowanym" lub skorzystać ze specjalnej oferty indywidualnej. W weekendy i święta do dyspozycji mamy warsztaty artystyczne lub kulinarne: „Zamkowe swawole”, „Mój herb rodowy”, „Zamkowy skryba” „Zamkowe podpłomyki” lub warsztaty strzelania z łuku. W Zamkowej Spiżarni znajdują się lokalne produkty, takie jak: smalec tatarski, ciasteczka owsiane "Templariuszki", napar z kwiatu lipy oraz pamiątki.

Cena uczestnictwa w warsztatach to koszt 15 zł przy zebraniu 4-osobowej grupy.

Podróż z Wrocławia do Owiesna zajmuje około godziny. Najszybciej dojedziemy na miejsce samochodem, kierując się drogą S* w kierunku Ząbkowic Śląskich, a następnie Dzierżoniowa.