Wrocław miastem edukacji patriotycznej

Wrocław jako pierwszy przystąpił do realizacji programu edukacji patriotycznej zaproponowanego przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Wzorem młodzieży izraelskiej czy francuskiej, młodzi wrocławianie odwiedzają miejsca szczególnie ważne dla naszej tożsamości historycznej.

Zamysłem projektu jest z jednej strony pokazanie, do czego może prowadzić brak szacunku dla innych religii, nacji, przekonań i brak reakcji na postawy skrajnie ksenofobiczne czy nacjonalistyczne. Z drugiej strony wskazanie pozytywnej alternatywy – miejsc, wydarzeń i postaci świadczących o bogatej historii Polski i regionu.

Planowane efekty realizacji projektu to nabycie przez uczniów i nauczycieli umiejętności prowadzenia dialogu międzykulturowego, tak aby w przyszłości stali się ambasadorami tolerancji i dialogu w swoim środowisku i w mieście, w którym żyją oraz dostrzeżenie wielokulturowej historii Polski.

Koordynatorem oraz organizatorem warsztatów wspierających nauczycieli metodycznie jest Wrocławskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli. WCDN przygotowało także zestaw przykładowych scenariuszy zajęć realizowanych w Miejscach Pamięci i jest odpowiedzialne za ewaluację projektu. Dofinansowanie zajęć zapewnia Departament Edukacji Urzędu Miejskiego Wrocławia.

Pilotaż projektu miał miejsce w I semestrze roku szkolnego 2013/2014. Od października do grudnia 2013 roku w lekcjach „Edukacja w Miejscach Pamięci” wzięło udział 59 szkół: 4 894 uczniów z 183 klas wrocławskich szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. Łącznie dofinansowano 68 ścieżek kulturowych dla szkół podstawowych (Dzielnica Wzajemnego Szacunku oraz Muzułmańskie Centrum Kulturalno-Oświatowe) i 115 wyjazdów do Miejsc Pamięci dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych.

Dofinansowano także warsztaty organizowane dla uczniów wrocławskich szkół, realizowane w ramach Dnia Życzliwości, który w roku 2013 odbył się pod hasłem „Tolerancja – to za mało”. W II semestrze bieżącego roku szkolnego projekt został rozszerzony o dodatkowe działania merytoryczne (szkoły podstawowe) oraz o dodatkowe propozycje wyjazdowe do Miejsc Pamięci (gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne).

Szkoły Podstawowe realizują zajęcia edukacyjne, tzw. ścieżki kulturowe, między innymi w Dzielnicy Wzajemnego Szacunku oraz w Muzułmańskim Centrum Kulturalno-Oświatowym we Wrocławiu. W ramach współpracy z Fundacją Dzielnicy Wzajemnego Szacunku Czterech Wyznań forma zajęć została znacznie wzbogacona merytorycznie. Fundacja przygotowała profesjonalny program dla szkół pod nazwą „Warsztaty dialogu w Dzielnicy Wzajemnego Szacunku Czterech Wyznań. Klasa V.”.

Zajęcia zostały wzbogacone o spotkania z przedstawicielami społeczności luterańskiej, prawosławnej, żydowskiej i katolickiej. Jest to niezwykle ważne, gdyż kluczowe w edukacji na rzecz tolerancji jest kształtowanie szacunku nie do abstrakcyjnych pojęć ale przede wszystkim do ludzi. Ponadto uczniowie otrzymują materiały edukacyjne, pomocne w realizacji zajęć, a każda szkoła drukowany przewodnik po Dzielnicy Wzajemnego Szacunku.

Program edukacji w miejscach pamięci ma szanse przynieść zakładane skutki, jeśli będzie działaniem powszechnym i systemowym, obejmującym wszystkich uczniów szkół wrocławskich. Dlatego sukcesywnie zwiększamy liczbę miejsc odwiedzanych przez uczniów gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych (byłe niemieckie obozy koncentracyjne i zagłady Gross Rosen, Auschwitz-Birkenau, Stutthof, Treblinka, Bełżec, Sobibór, Majdanek, Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach, Muzeum-Miejsce Pamięci Palmiry, Kościoły Pokoju w Świdnicy i w Jaworze, Wałbrzych, Legnica, Brzeg, Opole, Nysa, Oświęcim, Warszawa, Lublin, Tarnów, Trójmiasto).

Od marca do czerwca 2014 roku w lekcjach „Edukacja w Miejscach Pamięci” weźmie udział 75 szkół 5 888 uczniów z 235 klas wrocławskich szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. Łącznie dofinansowano 72 ścieżki kulturowe dla szkół podstawowych i 163 wyjazdy do Miejsc Pamięci dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych.

Na projekt w budżecie przeznaczona jest kwota 1 mln zł, przewidziana na dwa semestry – letni roku szkolnego 2013/14 i zimowy roku szkolnego 2014/15. Dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych, wyjazd jest finansowany w stu procentach. Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych do dwudniowego dopłacają nie więcej 50 zł.