Jedynka z Jedności Narodowej i dawna budowlanka z Dawida świętują swoje 80. urodziny

JAK SŁYNNE WROCŁAWSKIE SZKOŁY ŚWIĘTOWAŁY SWOJE URODZINY - KLIKNIJ I ZOBACZ

Powojenna skala wyzwań We Wrocławiu przed II wojną światową działało 114 szkół, mieszczących się w 150 budynkach. Aby pojąć skalę wyzwań, jakie stały przed pionierami wrocławskiej edukacji, warto wiedzieć, że wojnę przetrwała zaledwie jedna trzecia – 50 budynków.

W pierwszym roku szkolnym 1945/46  tylko jedenaście szkół otworzyło swoje drzwi dla pierwszych uczniów, a tych było zaledwie około 1200. Dzięki pracy pionierów szybko dostosowywano kolejne placówki i jeszcze w tym samym roku szkolnym udało się przywrócić do działania łącznie 31 szkół.

Te najstarsze z nich to obecny Zespół Szkół Zawodowych nr 5 przy ul. Dawida oraz Szkoła Podstawowa nr 1 przy ul. Nowowiejskiej 78. Każdy miłośnik historycznej scenerii Wrocławia na pewno kojarzy budynki, w których działają, bo na tle charakterystycznych Tysiąclatek, wyróżnia je architektura. Oba budynki zaprojektował Richard Plüddemann, architekt znany z takich projektów jak dawna Biblioteka Uniwersytecka przy ul. Szajnochy czy Hala Targowa.

Dawna budowlanka

Neogotycki budynek przy ulicy Dawida razem z Plüddemannem projektował Karl Klimm. Budowę działającego tam Zespołu Szkół Ludowych ukończono na początku XX wieku. Budynek przetrwał wojnę, podczas której ze względu na bliskość dworca, pełnił rolę szpitala. Jeśli spojrzymy na archiwalne zdjęcia lotnicze, nietrudno zauważyć, że był jednym z nielicznych, w którym ostał się dach. Dzięki temu placówkę można było uruchomić stosunkowo szybko.

Po wojnie na Ziemiach Odzyskanych potrzeba było rąk do pracy, zwłaszcza przy odbudowie zrujnowanego miasta. Nie powinno więc dziwić, że pierwszym profilem zawodowym tej placówki był profil budowlany. Do lat 60. funkcjonowało tu Technikum Budowlane – do czasu, kiedy przeniosło się do nowo wybudowanego budynku przy ul. Grabiszyńskiej.

Obecnie Zespół Szkół numer 5 obejmuje trzy placówki – Technikum nr 5, Branżową Szkołę I stopnia nr 5, Branżową Szkołę II stopnia nr 5. Można tu zdobyć takie zawody jak: technik usług fryzjerskich, technik handlowiec, fryzjer, cukiernik, kucharz, sprzedawca, kelner, elektryk, stolarz, piekarz, tapicer, blacharz samochodowy czy lakiernik samochodowy.

Mimo ponad stuletniej historii budynek nadal robi wrażenie, a w ostatnich latach, między innymi dzięki dofinansowaniu z Funduszy Europejskich, placówka przeszła remonty, których koszt to 7 milionów złotych. Największym projektem była modernizacja bloku sportowego, który zyskał nowy dach, elewację i odnowioną salę gimnastyczną. Liczne naprawy objęły także sale lekcyjne i pracownię fryzjerską.

Podczas obchodów 80-lecia przyznano medale zasłużonym nauczycielom, a także rozstrzygnięto X edycję ogólnopolskiego konkursu: „Zwykli ludzie wielkimi bohaterami”. To autorski konkurs szkoły, inspirowany postacią Jana Kilińskiego, mistrza szewskiego, który wsławił się jako pułkownik powstania kościuszkowskiego. Konkurs obejmuje trzy kategorie: literacką, muzyczno-literacką i plastyczną.

Jedynka zaczynała od czterech klas

Wspomniany już Richard Plüddemann był także architektem „Jedynki”. Budynek zaprojektował wspólnie z Hermanem Froböse. Oddana do użytku w 1900 r. Szkoła Ludowa nosiła imię Johanna Heinricha Pestalozziego. Dopiero w 1965 r. patronką szkoły została Maria Dąbrowska. Nawet dzisiaj, patrząc na szkołę z perspektywy stawu w Parku im. Stanisława Tołpy, można ulec wrażeniu, że to bajkowy budynek.

Szkoła szczęśliwie przetrwała okres wojny, ale jej stan pozostawiał wiele do życzenia – wybite szyby, gruz, brak ogrzewania, brak wyposażenia – to wyzwania, które stały przed pierwszymi nauczycielami placówki.

W historii szkoły szczególnie zapisał się nauczyciel Antoni Goncarzewicz, który otrzymał pierwszą legitymację nauczyciela we Wrocławiu. Przeszukiwał zniszczone budynki w poszukiwaniu przyrządów szkolnych. Dzięki temu udało się w stopniu podstawowym wyposażyć pracownie.

W pierwszym roku działalności szkoły uczyło się w niej zaledwie 110 uczniów w 4 oddziałach, ale wraz z napływem ludności liczba ta szybko rosła.  Ważną postacią w historii szkoły była także nauczycielka fizyki i chemii – Barbara Platis, która przez lata wprowadzała uczniów w świat tych, uważanych za trudne, przedmiotów. Wkład tych nauczycieli w odbudowę i rozwój "Jedynki" został uhonorowany podczas obchodów 80-lecia – nowa sala chemiczno-fizyczna będzie nosiła imiona Antoniego Goncarzewicza i Barbary Platis.

W ostatnich latach szkoła przeszła także kilka znaczących prac modernizacyjnych o wartości, które pochłonęły 4 miliony złotych. Kluczowe remonty i naprawy objęły między innymi przebudowę węzła żywienia, remont kotłowni gazowej, auli oraz wymianę wyposażenia placu zabaw.

Nauczyciele i pracownicy szkół zasłużeni dla Wrocławia

Podczas uroczystości obchodów 80-lecia, nauczycielom i pracownikom szkół przyznano wyróżnienia Merito de Wratislavia – Zasłużony dla Wrocławia.

W Zespole Szkół numer 5 wyróżnienia te odebrali: ● Małgorzata Kończyńska ● Magdalena Kowalczyk ● Iwona Lenczowska ● Lidia Nestoruk ● Krystyna Stępień.

W Szkole Podstawowej nr 1 wyróżnienia odebrali: ● Anna Juryta ● Joanna Hadryś ● Katarzyna Czerwonka ● Halina Burek ● Jacek Kulesza.