Kosmiczny projekt. Wrocławska firma i naukowiec z PWr budują nietypowe układy łożyskowe

Wrocławska spółka Scanway, działająca w branży space-tech, oraz naukowiec Politechniki Wrocławskiej realizują wspólny projekt, poświęcony tribologii w kosmosie. Podjęli współpracę w ramach miejskiego programu Mozart i obecnie opracowują układy łożyskowe, których będzie można używać w przestrzeni kosmicznej.

Inicjatywa ma na celu zaprojektowanie układów łożyskowych, dedykowanych przestrzeni kosmicznej. Ich działania mogą przyczynić się do powstania we Wrocławiu unikatowego w skali kraju laboratorium astrotribologicznego.

Scanway i Politechnika Wrocławska wdrażają wspólnie projekt pod nazwą „Opracowanie metodologii projektowania i badania precyzyjnych układów łożyskowych, pracujących w warunkach złożonej kinematyki do pracy w środowisku kosmicznym”. Jest on częścią Miejskiego Programu Wsparcia Partnerstwa Szkolnictwa Wyższego i Nauki oraz Sektora Aktywności Gospodarczej "MOZART", od ośmiu lat wspierającego współpracę firm i naukowców, działających we Wrocławiu.

Projekt realizowany przez zespół Scanway i dr. Piotra Kowalewskiego z PWr dotyczy tribologii, czyli badań nad tarciem, zużywaniem oraz smarowaniem zespołów ruchomych.

– Może się wydawać, że technologia tarcia i budowy łożysk to dość dobrze poznane obszary, jednak należy pamiętać, że warunki kosmiczne rządzą się innymi zasadami i właściwościami fizycznymi. To implikuje konieczność tworzenia nowych, dedykowanych rozwiązań – mówi Mikołaj Podgórski ze Scanway.

CZYTAJ TEŻ: KOSMICZNY STARTUP Z WROCŁAWIA BUDUJE SATELITĘ 

Dynamiczny rozwój sektora space-tech sprawia, że różnego typu urządzenia wykonują w przestrzeni kosmicznej coraz bardziej złożone zadania, np. różne elementy satelitów wykonują serię złożonych ruchów.

– Wymaga to zamontowania w nich odpowiednio zaprojektowanych układów łożyskowych i uszczelniających. Warunki panujące
w kosmosie, szczególnie próżnia, brak grawitacji, ekstremalne zakresy temperatury i promieniowanie kosmiczne sprawiają, że nie można w nich zastosować smarów i substancji sprawdzających się na Ziemi. Celem naszego projektu jest opracowanie wytycznych i charakterystyk do projektowania układów łożyskowych dla przestrzeni kosmicznej – podsumowuje dr Piotr Kowalewski z Politechniki Wrocławskiej.

Wdrażane w ramach projektu Działania skupiły się na opracowaniu konstrukcji polimerowych łożysk ślizgowych do elementów ruchomych małych satelitów, takich jak ScanSAT, satelita obserwacyjny tworzony przez Scanway. Docelowe rekomendacje przysłużą się też w dalszej perspektywie do opracowania bardziej wydajnych układów łożyskowych dla dowolnych konstrukcji pracujących w kosmosie.

Opracowane rozwiązania mogą zostać wykorzystane również do powstania w przyszłości na terenie aglomeracji Wrocławskiej unikatowego laboratorium astrotribologicznego. Jak zapewniają uczestnicy projektu, jednostka taka byłaby unikatowa w skali kraju, co umocni pozycję Wrocławia jako miasta wiodącego we wspieraniu rozwoju technologii kosmicznych.