Państwo potrzebuje samorządów

     Przez ostatnie dwa miesiące czołowym tematem medialnym jest Ukraina i sprawy wschodnie, w kontekście polityki Unii Europejskiej i NATO. Dla nas Polaków jest to sprawa życiowa i trzeba tej kwestii poświęcać jak najwięcej miejsca. Jeśli dzisiaj odchodzę na jakiś czas od tego tematu, to nie jest to kwestia zmęczenia problemem, ale chcę ukazać kwestię wschodnią w naszym dolnośląskim kontekście. Z całą mocą trzeba podkreślić udzielenie przez Dolnoślązaków wszechstronnej pomocy uchodźcom z Ukrainy, począwszy od zapewnienia dachu nad głową, poprzez pomoc żywnościową, w medykamentach, konkretnych pieniądzach i długo by jeszcze wymieniać.

Ta nadzwyczajna solidarność Polaków z Ukrainą warta jest szczególnego podkreślenia z uwagi na trudne nieraz w przeszłości, wzajemne stosunki. Myślę, że ta solidarność wynikła też z poczucia zagrożenia ze strony Rosji i zdawania sobie sprawy, że przegrana Ukrainy to także nasza klęska, jeśli nie teraz, to w przyszłości. Oprócz normalnych ludzkich odruchów współczucia i udzielenia pomocy, poczucie wspólnego losu i zagrożenia stały się czynnikiem budującym solidarność polsko-ukraińską. I trzeba tę nić współpracy i porozumienia pieczołowicie pielęgnować. Zaliczyliśmy ten niełatwy egzamin z najwyższą oceną.

     Właśnie w tych trudnych warunkach wojny i ogromnego napływu uchodźców z Ukrainy, prócz zwykłych ludzi, ogromną rolę odegrały samorządy, które organizowały i koordynowały wsparcie. To właśnie poprzez samorządy każdego szczebla przepłynęła ogromna pomoc dla uchodźców, głównie dla matek z dziećmi i starszych ludzi. Samorządy gminne pośredniczyły też w osadzaniu uchodźców w mieszkaniach wskazanych do dyspozycji przez właścicieli. Dodać też należy, że Urząd Marszałkowski naszego województwa uczestniczył w akcji przemieszczania ludzi z granicy wschodniej do Wrocławia, a stąd już do innych miast Dolnego Śląska. Uruchomiono specjalne pociągi humanitarne, które przewoziły ludzi z Przemyśla na Dworzec Główny PKP, a także dalej do landów RFN. Osobna historia to przewożenie uchodźców z Dworca PKP do miejsc docelowych. Tutaj ogromną pomoc wnieśli wolontariusze. Samorządy zdały świetnie trudny egzamin, przeprowadzając tę akcję nowego osiedlenia uchodźców ukraińskich na terenie naszego województwa, przede wszystkim angażując własne środki. Machina państwowa działa wolno, ale jest nadzieja, że samorządy otrzymają zwrot wyłożonych pieniędzy. Ludzie i samorządy zastąpiły państwo i chwała im za to. Przyznane w ustawie pieniądze zwrócą chociaż część kosztów.

     Wspomnę jeszcze o znacznej pomocy władz samorządowych naszego województwa dla zaprzyjaźnionych obwodów (województw) dniepropietrowskiego i kirowogradzkiego. Dotarły tam duże transporty medykamentów i artykułów pierwszej potrzeby, w tym żywności. Wsparcie materialne trafiło także do innych regionów Ukrainy. Pieniądze na pomoc zostały wygospodarowane z własnego budżetu województwa.

   Wojna trwa dalej i będzie długo trwała, dlatego wsparcie z Polski jest bezwzględnie potrzebne. Tutaj egzamin powinna zdać dobrze administracja państwowa organizując pomoc w sposób skoordynowany, połączony z rozmieszczeniem środków finansowych do samorządów, bo ich rola jest kluczowa. Trzeba teraz sensownie zagospodarować ukraiński kapitał społeczny. Działania już zostały podjęte, co cieszy bardzo. Ciężar przygotowań (nadanie numeru PESEL, pomoc w zatrudnieniu) spadł na gminy, które radzą sobie dobrze z tymi trudnymi problemami. Właśnie wojna na Ukrainie pokazała, jak niezbędne są samorządy dla sprawnego funkcjonowania państwa. Ukazała też dobry kontakt władz samorządowych z obywatelami przy organizowaniu pomocy dla Ukraińców. Mam nadzieję, że ta konkluzja dociera do władz państwowych i zostaną zaniechane dalsze prace centralizacyjne, ograniczające samodzielność samorządów wszystkich szczebli.