Trzeba wzmocnić samorządy, a nie je osłabiać

Najnowsza informacja o inflacji w marcu jest groźna. Przekroczyła ona bowiem w przeliczeniu marzec do marca ub. roku poziom dwucyfrowy – 10,9 proc. W stosunku do lutego jej wzrost wyniósł ponad 2 proc. I nie jest to dobry prognostyk na następne miesiące, jeśli weźmiemy pod uwagę, że wkrótce przestaną działać obniżki VAT na produkty spożywcze, czy obniżenie cen na benzynę i energię elektryczną.

Są zatem powody do zmartwień dla zwykłego zjadacza chleba, który chyba nie do końca jest ich świadomy. Widzimy najbardziej wzrost cen produktów spożywczych, bo to on dotyka najbardziej ogół obywateli. Problem jest jednak szerszy, co widoczne jest już w kredytach, w płaconych do banków odsetkach.

     Propaganda rządowa widzi inflację jako skutek podnoszenia cen w gospodarce światowej i trwającej wojny na Ukrainie. To tylko część prawdy. Cofnijmy się do ubiegłego roku, kiedy nic o wojnie nie było wiadomo. Inflacja już wtedy rosła, a Rada Polityki Pieniężnej obniżyła stopy procentowe do 0,1 proc. Prezes Glapiński mówił wtedy, że sytuacja jest pod pełną kontrolą, a pieniędzy mamy w bród. Po kilku tygodniach zmienił nagle zdanie i stopy procentowe zaczęły rosnąć w dość szybkim tempie. Mleko jednak się rozlało i inflacja zaczęła przyspieszać. Po prostu tak drastyczna obniżka stóp procentowych przyniosła określone pieniądze dla finansów państwa i były one potrzebne na prezenty typu 13 i 14 emerytura itd. Plan załamał się, doszły do tego okoliczności zewnętrzne i mamy to, co mamy. Czekają nas kolejne podwyżki stóp i wkrótce obok frankowiczów pojawią się roszczenia złotówkowiczów. Glapiński w nagrodę za swoją beznadziejną politykę pieniężną zostanie prezesem NBP na następną kadencję. Czy naprawdę władza nie może znaleźć mądrzejszego finansisty na oczekujący nas trudny czas?

     Mamy niezły „pasztet” i w tej sytuacji rząd nareszcie wycofał się z „Polskiego Ładu”. Po cichu został spuszczony do grobu i dobrze, że go nie będzie. Co w zamian? Z ogłoszonych dość ogólnych informacji dowiadujemy się, że tym razem nikt nie straci, ponieważ w środku roku nie mogą być wnoszone zmiany podatkowe niekorzystne dla obywateli. Tym razem na głównym sztandarze wypisana jest obniżka podatku PIT z 17 na 12 proc. I jest to główny prezent dla ogółu obywateli. Pozostanie też suma 30 tysięcy złotych jako kwota nieopodatkowana.

     Jest jednak problem z tym podatkiem 12 proc. Indywidualnie zyskamy, ale z tego podatku przekazywane są pieniądze na potrzeby samorządów, z czego najwięcej uzyskują gminy, bo blisko 40 proc. Podatek zostanie obniżony aż o 5 proc. i gminy poniosą koszmarne straty. Nie ma mowy np. o przekazaniu samorządom chociażby 1 proc. z VAT. Za to jest zapowiedź, że straty zostaną zrekompensowane. Znając dotychczasową praktykę rządu, kwota rekompensat będzie znowu zbyt niska. Przełoży się to nie tylko na brak pieniędzy na konkretne inwestycje, ale też będzie mniej pieniędzy na szkoły, przedszkola i inne ważne dla społeczeństwa usługi. Mamy początek kwietnia i reguły finansowe nie są jasne, a mają wejść w życie od 1 lipca. Sytuacja zaczyna być podobna jak z „Polskim Ładem”. Do końca manipulowano przy nim i wyszło to, co wyszło. W konsekwencji trzeba było się z tego projektu wycofać jak niepyszny. Poruszam tylko kilka kwestii, a problem jest bardziej złożony.

     Dlatego, póki nie jest za późno, trzeba kwestię zmian omówić i uzgodnić z samorządami. Sprawa jest zbyt ważna, aby pójść na żywioł. Skutki tej żywiołowości są już raczej dzisiaj do przewidzenia. Samorządy pokazały swoją sprawność i odpowiedzialność w czasie trwającej akcji pomocy uchodźcom z Ukrainy. Jest to jeden z najważniejszych nerwów instytucjonalnych naszego państwa. Dlatego trzeba wzmocnić finansowo samorządy, nie je osłabiać. A czekają nas ciężkie czasy.