Graffiti w Centrum Historii Zajezdnia

Oficjalne otwarcie Centrum Historii Zajezdnia już w ostatni weekend sierpnia. Tymczasem dzisiaj na powstającej wystawie stałej pojawią się... graffiti. W ten sposób jej twórcy chcą przypomnieć o sposobie walki z systemem, który był często praktykowany przez niepokornych artystów w czasie stanu wojennego.

Jak wyjaśniają pomysłodawcy akcji, twórcy graffiti, jakie w ponurych czasach stanu wojennego pojawiły się na murach polskich miast, byli – może nie do końca świadomymi – kontynuatorami działań młodych ludzi, którzy podczas II wojny światowej malowali na murach hasła ośmieszające okupanta i wzywające do walki. Już wtedy zresztą stosowano technikę szablonu, która renesans zaczęła przeżywać w latach 80. W technice tej wykorzystuje się matryce z tektury lub grubej folii, które przykłada się do ściany, a następnie wolne powierzchnie pokrywa się farbą w sprayu, wałkiem albo pędzlem.

Dzisiaj (11 sierpnia) o godz. 11.00 na ścianie w podziemnej części wystawy swoje znaki wykonają twórcy sztuki szablonu, którzy działali we Wrocławiu w latach 80. i 90: Ewa Ciepielewska, Alexander Jacek Sikora, Jacek Jankowski „Ponton”, Grzegorz Kmita „Patyczak”, Krzysztof Kraśnik „Zbowid”, Dariusz Paczkowski, Egon Fietke (właściwie Andrzej Miastkowski). W ten sposób szablony staną się częścią ekspozycji opowiadającej historię naszego miasta.

W obrębie wystawy swoją pracę już wykonuje zwyciężczyni konkursu na mural o historii Wrocławia Anna Szalwa – studentka wrocławskiej ASP.

Twórcy szablonów:

Ewa Ciepielewska – malarka związana z legendarną wrocławską grupą artystyczną LuXus. Od 1982 roku malowała wraz Waldemarem Fydrychem „Majorem” krasnale Pomarańczowej Alternatywy na murach Wrocławia, a także odbijała graffiti szablonowe we Wrocławiu i Krakowie. Współtwórczyni wrocławskiej szkoły szablonu rozpowszechnionej w Polsce dzięki wernisażom i warsztatom grupy LuXus.

Alexander Jacek Sikora – założyciel i lider wrocławskiej grupy artystycznej o nazwie „Galeria: Pojęcie »Galeria« jest nieodpowiednie”, zwanej w skrócie: Galeria: „Nie-Galeria”. Autor licznych szablonów graffiti o charakterze prowokacji kulturowej. Najbardziej znana seria „UWAGA” miała na celu zmianę sposobu postrzegania rozmaitych instytucji oraz samego człowieka („Uwaga Podmiot”).

Jacek Jankowski „Ponton” – artysta i projektant wrocławski, związany m.in. z grupą LuXus oraz
zespołem Kormorany. Aktywny uczestnik happeningów Pomarańczowej Alternatywy – autor większości szablonowych plakatów odbijanych również w postaci graffiti na murach Wrocławia. Autor słynnego napisu „Chiny – Wrocław”, namalowanego w ramach obozu żywego protestu po masakrze na placu Tian’anmen w Pekinie, a także kultowych szablonów „Red Culture” i „Twoje ciało grobem zwierząt”.

Grzegorz Kmita „Patyczak” – animator sceny graffiti w Poznaniu, wydawca fanzinu „Nie daj się załapać”, autor licznych szablonów graffiti odbijanych w całej Polsce i poza jej granicami, założyciel i lider kabaretu punkrockowego Brudne Dzieci Sida. W latach 80. XX w. związany z Ruchem Wolność i Pokój. Współautor albumu „Graffiti w PRL”.

Krzysztof Kraśnik „Zbowid” – poznański grafficiarz, współtwórca pierwszej fali polskiego graffiti, wydawca fanzinu graffiti o największym nakładzie i zasięgu: „Maluj Mury”. Autor charakterystycznych dwukolorowych szablonów, głównie o tematyce politycznej i ekologicznej, utrzymanych w prześmiewczej konwencji charakterystycznej dla Pomarańczowej Alternatywy.

Dariusz Paczkowski – artysta streetartowy, animator sceny graffiti, autor licznych murali. W latach 80. XX w. związany z Ruchem Wolność i Pokój oraz Ruchem Wyzwolenia Zwierząt. Autor licznych szablonów o charakterze politycznym, utrzymanych w specyficznym humorze Pomarańczowej Alternatywy. Najbardziej znanym jego szablonem jest Lenin z irokezem i cytatem: „Jeśli młodzież przestanie być rewolucyjna, to źle to wróży i młodzieży i rewolucji”.

Egon Fietke (właśc. Andrzej Miastkowski) – artysta streetartowy, współtwórca pierwszej fali polskiego graffiti, autor prowokacyjnych szablonów o tematyce politycznej oraz artystycznej. W latach 80. XX w. uczestnik Galerii Działań Maniakalnych (łódzkiej Pomarańczowej Alternatywy), współzałożyciel multimedialnej formacji Wspólnota Leeeżeć, autor i redaktor fanzinów „Kau Gryzoni na Serze” i „Tygodnika Leeżeć”, twórca i wokalista eksperymentalnej grupy muzycznej Egon Fietke Ventilator.