Olej palmowy bez tajemnic – poznaj fakty i ciekawostki

Olej palmowy to produkt obecnie stosowany na bardzo szeroką skalę. Słyszał o nim każdy, ale nie każdy wie, czym tak naprawdę jest i skąd pochodzi. W ostatnim czasie pojawiło się wiele mitów i niedomówień na jego temat, dlatego warto nieco przybliżyć „sylwetkę” oleju palmowego i odkryć wszystkie jego tajemnice! Oto 10 faktów i ciekawostek, które musisz poznać.

1. Olej stary jak świat

Może nie aż tak, ale rzeczywiście znany jest on ludzkości i wykorzystywany już od wielu tysięcy lat. Dawniej oczywiście nie na skalę przemysłową, ale od momentu jego odkrycia – ze względu na swoje właściwości – używany był w celach spożywczych.

2. Olej egzotyczny

Rzeczywiście można określić go mianem „oleju egzotycznego”, bowiem pochodzi z Afryki i Madagaskaru. Obecnie uprawiany jest w wielu innych miejscach na świecie, które cechują się klimatem tropikalnym, m.in. w Malezji, Indonezji, Papui Nowej Gwinei czy w Kongo. Olej palmowy pozyskiwany jest z miąższu owoców olejowca gwinejskiego (Elaeis guineensis), który nazywany jest też palmą olejową.

3. Na olej tylko świeże owoce!

Olej ten może być pozyskiwany wyłącznie ze świeżych owoców – odpowiedzialni producenci dbają o to, aby jakość produktu była jak najwyższa. Świeżo zerwane na plantacji owoce wędrują do tłoczni, gdzie tłoczy się pulpę owocową. Tłoczenie oleju odbywa się na zimno. Następnym krokiem jest rafinacja oleju, która przebiega w kontrolowanej temperaturze. Powstały w ten sposób olej cechuje się neutralnym zapachem, smakiem i kolorem.

4. Dużo oleju z niewielkiej uprawy?

To niesamowite, ale palma olejowa jest rośliną niezwykle wydajną. Z jednego hektara uprawy można uzyskać aż pięciokrotnie większą ilość oleju palmowego w porównaniu np. z olejem słonecznikowym czy rzepakowym.

5. Olej palmowy nie tylko w przemyśle spożywczym

Olej ten jest produktem bardzo uniwersalnym. Choć w powszechnej świadomości funkcjonuje przede wszystkim jako dodatek do żywności (głównie do wyrobów cukierniczych), na bardzo szeroką skalę wykorzystywany jest również m.in. w przemyśle kosmetycznym. Ponadto, kupując olej w czystej postaci, można samodzielnie stworzyć naturalny kosmetyk do włosów i skóry, który ma działanie silnie nawilżające. Zarówno olej palmowy, jak i oleina palmowa dodawane są do mleka modyfikowanego dla niemowląt. Celem tego zabiegu jest wzbogacenie mieszanki o kwas palmitynowy (naturalnie występujący również w mleku kobiecym). Olej palmowy zawiera aż 45,5% kwasu palmitynowego.

6. Produkcja pod kontrolą, czyli zrównoważony łańcuch dostaw

Jedną z bardziej znanych i cenionych organizacji dbających o zrównoważony łańcuch dostaw oleju palmowego jest RSPO (Roundtable on Sustainable Palm Oil). Organizacja ta działa od 2004 roku i obecnie skupia szereg innych organizacji społecznych i środowiskowych, a także plantatorów, producentów oraz wielu innych podmiotów działających w branży oleju palmowego, którym na sercu leży los środowiska naturalnego.

W tym miejscu należy dodać, że Polska również nie pozostaje bezczynna w temacie zrównoważonej produkcji oleju palmowego. PKZOP, czyli Polska Koalicja ds. Zrównoważonego Oleju Palmowego, działa prężnie na rzecz zaprzestania wylesiania oraz degradacji środowiska. Długoterminowy plan i cel Koalicji zakłada, że do 2023 roku 100% dostaw oleju palmowego do Polski będzie pochodzić ze zrównoważonych, certyfikowanych źródeł. Do PKZOP należą liczne znane i cenione podmioty, jak m.in. Ferrero Polska oraz WWF Polska.

7. Od sadzonki do oleju - zasady, jakim podlega cały proces

RSPO oraz inne ważne organizacje pozarządowe (w tym WWF) stworzyły bardzo wymagające zasady, wedle których musi funkcjonować każdy, kto działa w sektorze oleju palmowego. Zaangażowanie i przestrzeganie owych zasad opłaca się, bowiem jest uhonorowane certyfikatem RSPO. Do najważniejszych wytycznych należą m.in.: poszanowanie praw człowieka i pracownika, działalność zgodna z literą prawa, etyczna postawa, wspieranie niedużych, lokalnych przedsiębiorców, optymalizacja wydajności i efektywności, czynna działalność na rzecz ekosystemu.

8. Społeczna świadomość i gwarancja zrównoważonego charakteru upraw

Wspomniana wyżej organizacja ekologiczna WWF (World Wide Fund for Nature) czyni starania o to, aby firmy na całym świecie świadomie wybierały olej palmowy pochodzący z odpowiedzialnych źródeł. Za źródło takie można uznać producenta posiadającego certyfikację RSPO – uznawaną przez WWF za jedną z najlepszych na rynku. Certyfikat daje pewność, że uprawy mają zrównoważony charakter, a kryteria środowiskowe są wiarygodne. Równie istotną informacją dla producentów i konsumentów jest ranking organizowany przez WWF, a jest nim Karta oceny nabywcy oleju palmowego.

Karta oceny producentów pokazuje, że istnieją odpowiedzialni producenci, dbający o to, by używany przez nich olej palmowy był zrównoważony i nie powodował wylesiania. W najnowszym rankingu bezkonkurencyjna okazała się marka Ferrero (marki: Nutella, Kinder, Ferrero Rocher etc.), która zdobyła 21,5 na możliwe 22 punkty. Zaraz za nią znajdują się takie marki jak m.in. niemiecka EDEKA Zentrale AG & KG z wynikiem 19,8 oraz Kaufland z wynikiem 19,3.

9. Olej palmowy źródłem dochodu lokalnych rolników

Wykorzystanie oleju palmowego przynosi dochody nie tylko ogromnym firmom o międzynarodowym zasięgu. Jego produkcja stanowi niezwykle ważne źródło dochodu i utrzymania dla milionów ludzi żyjących w wielu krajach Azji i Afryki oraz przyczynia się w znacznym stopniu do poprawy warunków życia w tych regionach.

10. Olej palmowy… niezastąpiony!

Ze względu na to, że – jak zostało już nadmienione – palma olejowa jest rośliną niezwykle wydajną, potrzeba niewiele gruntu pod jej uprawę w porównaniu z innymi roślinami olejowymi. Gdyby całkowicie odstąpić od produkcji oleju palmowego i zastąpić go innymi olejami… brakłoby gruntów pod owe uprawy! Innymi słowy, odejście od oleju palmowego wyrządziłoby ogromne szkody dla środowiska naturalnego (zarówno dla fauny i flory), bowiem wówczas zaszłaby konieczność m.in. wycinki lasów pod uprawy na niewyobrażalną skalę. Mając tę wiedzę i poszukując złotego środka, takie organizacje jak m.in. WWF zachęcają konsumentów oraz producentów do wykorzystywania wyłącznie certyfikowanego oleju palmowego.