Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” kończy 10 lat

W sobotę minie 10 lat od powstania wrocławskiego ośrodka „Pamięć i Przyszłość”. Organizacja od lat zbiera pamiątki historyczne i dokumentuje losy mieszkańców Wrocławia i całego Dolnego Śląska. Największym osiągnięciem ośrodka jest jednak budowa Centrum Historii Zajezdnia przy ul. Grabiszyńskej.

Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” powstał 10 lat temu – 11 marca 2007 roku. Głównym celem tej inicjatywy było promowanie dorobku historycznego i kulturowego stworzonego przez Polaków po drugiej wojnie światowej na ziemiach, które znalazły się wówczas w granicach Polski. Ośrodek zbieranie świadectw historii rozpoczął jeszcze zanim formalnie rozpoczął działalność we Wrocławiu. Wywiady z osobami, które przybyły na Dolny Śląsk po II wojnie, uczestnikami ważnych wydarzeń jak antykomunistyczne podziemie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych zostały utrwalone w zapisie video lub audio.

W ten sposób dokumentowany jest fascynujący proces kształtowania się społeczności Dolnoślązaków - ludzi, którzy przybyli tu z różnych stron II Rzeczpospolitej i z za granicy. Przywieźli tu swoje obyczaje i tradycję, które składają się na bogactwo tradycji. Dziś nikt nie ma wątpliwości, że wrocławianie i Dolnoślązacy są inni niż na przykład Wielkopolanie czy mieszkańcy Małopolski – mają poczucie własnej wartości i wyraźnie ukształtowaną tożsamość.

W ciągu 10 lat Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” przygotował w sumie 69 wystaw, 12 gier miejskich, 11 konkursów, 64 wydawnictwa, 22 projekty dokumentacyjno-badawcze, zebrał około 1000 relacji Świadków Historii, zorganizował 39 konferencji i debat, 4 festiwale, zrealizował 15 filmów,
6 projektów multimedialnych, 14 projektów artystycznych i 8 wydarzeń rocznicowych.

W październiku 2007 roku zorganizowano słynną „wystawę na torach”, czyli „Pociąg do historii”. Wystawa zlokalizowaną w kilku wagonach odwiedziła około 50 miejscowości. Ekspozycję na torach zwiedziło blisko 75 tysięcy osób. W roku 2010 Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” zorganizował wystawę „Solidarny Wrocław”, którą w ciągu trzech miesięcy zwiedziło 52 tysiące osób.

Największym osiągnięciem Ośrodka jest jednak budowa Centrum Historii Zajezdnia w miejscu historycznej zajezdni autobusowa, w której 26 sierpnia 1980 narodziła się wrocławska „Solidarność”, gdy Tomasz Surowiec kierowca MPK zablokował bramę zakładu autobusem Jelcz tzw. „ogórkiem”. Na 1980 metrach kwadratowych przestrzeni wystawienniczej Ośrodek zrealizował wystawę o dziejach miasta w regiony od roku 1945 do dziś. Oprócz stałej wystawy można oglądać czasowe ekspozycje dotyczące najnowszej historii miasta i dolnego Śląska, odbywają się tam publiczne debaty inicjowane i prowadzone projekty badawcze, stypendialne prowadzona jest intensywna działalność wydawnicza. Gromadzone są i opracowywane dokumenty, pamiątki i świadectwa dziedzictwa historycznego, materialnego i duchowego regionu.

– Po 10 latach od aktu powołania instytucji mamy prawo do satysfakcji. Idea zapisana w akcie założycielskim została wcielona w życie. Szczególny powód do dumy przyniosło otwarcie wystawy stałej Centrum Historii Zajezdnia. Dziś jest to miejsce odwiedzane i przeżywane. Dolnoślązacy odnajdują tu swoje losy, a przybyszy  z daleka porusza opowieść o wysiłku odbudowy miasta, tworzeniu tkanki społecznej i o fenomenie polskiej wolności, który wybuchł we Wrocławiu z wyjątkową siłą – napisał w specjalnym liście Kazimierz Michał Ujazdowski, były Minister Kultury, który w 2007 roku podjął decyzję o powołaniu ośrodka.