Wrocławscy naukowcy stworzyli preparat dla osób po pięćdziesiątce

Żelki, kisiel albo kapsułki - każdy może wybrać taką formę, jaka najbardziej mu odpowiada. Naukowcy z czterech wrocławskich uczelni wspólnie przygotowali preparat, który ma poprawiać funkcje układu sercowo-naczyniowego i łagodzić niedotlenienie u osób po 50. roku życia. Za swój produkt dostali złoty medal na międzynarodowym konkursie wynalazków i innowacji w Paryżu.

Podstawowym składnikiem wrocławskiego specyfiku są owoce derenia jadalnego. Jest uprawiany jako roślina ozdobna. Kwitnie wczesną wiosną a także jesienią, wtedy też pojawiają się jego owoce. Są słodko-kwaśne i mocno cierpkie. - Są też bogate w polifenole, kwasy organiczne, witaminę C i antocyjany - podkreślają na Politechnice Wrocławskiej. To na tej uczelni, na wydziale medycznym, pracuje profesor Tomasz Sozański. To pod jego kierownictwem pracował zespół, który opracował nowy preparat.

– Naszym celem było zbadanie i dostarczenie preparatu, który spowoduje korzystne zmiany u osób powyżej 50. roku życia, poddanych długotrwałemu wysiłkowi fizycznemu – wyjaśnia prof. Tomasz Sozański, kierownik Katedry Nauk Przedklinicznych Farmakologii i Diagnostyki Medycznej na Wydziale Medycznym Politechniki Wrocławskiej. – Do badań zaprosiliśmy sportowców amatorów, uprawiających biegi długodystansowe czy też biorących udział w maratonach.

Podczas dwóch czterotygodniowych cykli badawczych przedzielonych czterotygodniową przerwą osoby biorące udział w badaniu otrzymywały zamiennie raz preparat z owoców derenia, a raz - placebo. – Wykazaliśmy, że podawanie doustne liofilizatu z owoców derenia jadalnego przez cztery tygodnie istotnie zmniejszyło wartości spoczynkowego, obwodowego oporu naczyniowego (SVR) oraz ciśnienia tętniczego krwi, zmierzonych przed testem przejściowej hipoksji – opisuje prof. Sozański. – Stwierdziliśmy także niewielkie zmniejszenie reakcji SVR na przejściowe warunki niedotlenienia.

Zjawisko hipoksji to stan, w którym narządy organizmu nie otrzymują tlenu w ilościach pokrywających zapotrzebowanie, co zmniejsza i ogranicza możliwości ich funkcjonowania, np. w czasie wysiłku fizycznego. Takie niedotlenienie działa niekorzystnie na cały organizm, przede wszystkim wpływa negatywnie na czynność mózgu oraz mięśnia sercowego.

W efekcie może doprowadzić do stanów zagrażających zdrowiu, a nawet życiu, np. zawału mięśnia sercowego, udarów mózgu czy niedokrwienia siatkówki oka. Zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego (SVR) u osób aktywnych fizycznie i sportowców może zapobiegać wystąpieniu stanu hipoksji tkanek. Obniżenie SVR może zmniejszyć ryzyko oraz ograniczyć skutki niedokrwienia wielu narządów, w tym mięśni szkieletowych, najbardziej zaangażowanych w czasie wysiłku fizycznego. Może także potencjalnie poprawiać wyniki sportowe w dyscyplinach, w których dochodzi do istotnego wysiłku fizycznego.

Kolejną jego zaletą jest to, że jest pochodzenia naturalnego i nie stwierdzono żadnych skutków ubocznych lub toksycznych w trakcie jego używania.

– Przygotowaliśmy także różne formy preparatów zawierających związki aktywne derenia, które mogą być wykorzystane w przemyśle spożywczym jako żywność funkcjonalna. To np. żelki dereniowe czy też kisiel wzbogacony w liofilizat z owoców derenia – opisuje prof. Sozański. – Nasz preparat może być także stosowany jako suplement diety. Zarówno w formie kapsułek, jak i powlekanych tabletek, przygotowanych na bazie ekstraktu z owoców derenia. Zawierają one około jedenaście razy więcej głównych substancji czynnych w porównaniu do liofilizatu – dodaje farmakolog z Politechniki Wrocławskiej.

Drugą pomysłodawczynią tego projektu, oprócz naukowca z Politechniki, była prof. Alicja Kucharska z Katedry Technologii Owoców, Warzyw i Nutraceutyków Roślinnych Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Z kolei badania przeprowadzono w Katedrze Fizjologii i Patofizjologii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, a koordynowali je wspólnie prof. Bartłomiej Paleczny z Uniwersytetu Medycznego i prof. Tomasz Sozański. W skład interdyscyplinarnego zespołu prof. Sozańskiego weszli także inni naukowcy z Wrocławia i Rzeszowa oraz arboretum w Bolestraszycach.