„Żyj, słodka nadziejo!”. Szkło patriotyczne w Muzeum Narodowym

Dwanaście rytowanych i szlifowanych pucharów oraz szklanic z dekoracją o tematyce patriotycznej – pamiątek walk Polaków o niepodległość – pokaże Muzeum Narodowe we Wrocławiu z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Na naczyniach widnieją motywy związane z polskimi powstaniami (kościuszkowskim, listopadowym i styczniowym), a także z wojnami napoleońskimi – są to portrety Tadeusza Kościuszki, księcia Józefa Poniatowskiego, Napoleona Bonaparte, a także godło Królestwa Polskiego z lat 1830–1831 oraz okolicznościowe napisy. 

Śmierć księcia Poniatowskiego w Bitwie Narodów pod Lipskiem w 1813 roku przyczyniła się do narodzin jego legendy w Polsce i Europie. Po upadku powstania listopadowego i w czasach Wielkiej Emigracji na naczyniach pamiątkowych ze szkła i porcelany oraz innych artefaktach zaczęto utrwalać jego portrety. Jak napisano w zapowiedzi wydarzenia, jednymi z najliczniejszych pamiątek z tego okresu są wizerunki Napoleona Bonaparte, który dawał Polakom – zarówno tym walczącym niegdyś w Legionach, jak i pozostającym w kraju – nadzieję na wolną Ojczyznę i własną państwowość.

– Na pucharach i szklanicach widnieją także często postacie Tadeusza Kościuszki przedstawianego podczas bitwy pod Maciejowicami oraz kosynierów biorących udział w insurekcji kościuszkowskiej i walczących w kolejnych powstaniach: listopadowym, krakowskim i styczniowym – napisali organizatorzy wystawy. Zabytki powstały w hutach czeskich i polskich, a plastyczną dekorację wyrzeźbili wybitni artyści szkła: Anton Heinrich Pfeiffer (1801–1866), Emanuel Hoffman (1819–1878) i Johann F. Hoffmann (1840–1890), działający w Karlsbadzie. Reprezentacyjne szklanice i puchary wykonane z kosztownego rodzaju masy szklanej, zdobione dekoracją szlifowaną i rytowaną już od czasów baroku były wysoko cenionymi przedmiotami pamiątkowymi i podarunkowymi – dodali.  

Na wystawie można też będzie zobaczyć rysunki i grafiki, m.in. cykl siedmiu rysunków Juliusza Kossaka przygotowanych z okazji 100-lecia powstania kościuszkowskiego, i ilustrujących Pieśń Legionów Polskich we Włoszech, która w 1927 r. stała się polskim hymnem narodowym. Pokazane też zostaną wybrane dzieła Artura Grottgera z cyklów: "Warszawa I i Wojna", przechowywanych w zbiorach wrocławskiego muzeum. Projekt realizowany w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości.

Wystawę będzie można oglądać w Muzeum Narodowym we Wrocławiu od wtorku, 10 kwietnia do 3 czerwca. Jej kuratorem jest Elżbieta Gajewska-Prorok.