Wystawa plakatów patriotycznych w Muzeum Narodowym

Kilkanaście plakatów powstałych w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. pokaże Muzeum Narodowe we Wrocławiu z okazji setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Druki ulotne z tego okresu są niezwykle rzadkie, ponieważ w okresie PRL były celowo niszczone.

– Wystawa plakatów patriotycznych z kolekcji prof. Mariana Morelowskiego jest dla nas pretekstem nie tylko do prezentacji ciekawego zespołu patriotycznych dzieł o charakterze propagandowym, ale także daje sposobność zwrócenia uwagi na niezwykłą postać ich właściciela – wileńskiego, lubelskiego i wreszcie wrocławskiego profesora historii sztuki Mariana Morelowskiego – mówi Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu. – To nietuzinkowa i pełna sprzeczności osobowość, o jakże skomplikowanym życiorysie, a przy tym wielki patriota, wybitny naukowiec oraz rozkochany w pięknie dzieła sztuki i rzemiosła artystycznego kolekcjoner. Jego zasługi dla polskiej kultury i nauki winny być powszechnie znane, a pamięć o nim stać się naszą powinnością. Nie tylko w tym wyjątkowym roku – roku stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę – dodał.

Prof. Marian Morelowski (1884–1963) to wybitny historyk sztuki, profesor z barwnym życiorysem i wielkimi zasługami na polu organizacji dydaktyki akademickiej i badań z zakresu historii sztuki na uniwersytetach w Wilnie, Lublinie i we Wrocławiu. Brał udział w poszukiwaniu i odzyskiwaniu dóbr kultury polskiej zagrabionych w czasie wojen i zaborów. – Przebywając podczas I wojny światowej jako jeniec cywilny na terenie Rosji, wyszukiwał tam obiekty o polskiej proweniencji. W trakcie tych poszukiwań odnaleziono m.in. 900 skrzyń z wyposażeniem warszawskiego Zamku Królewskiego i Łazienek i 11000 dzwonów zrabowanych z kościołów na ziemiach Rzeczypospolitej – mówi Beata Stragierowicz, kuratorka wystawy. – W latach 1921–1926 Morelowski jako delegat rządu Rzeczypospolitej Polskiej tropił polskie dobra kultury, doprowadzając do odzyskania wielu bezcennych zabytków rozproszonych po całej Rosji. Były wśród nich m.in. arrasy z królewskiej kolekcji Zygmunta Augusta – dodała.

Profesor Morelowski był właścicielem dużej kolekcji dzieł sztuki, które gromadził w swym wileńskim mieszkaniu. Przed II wojną światową w jego posiadaniu było kilka bardzo wartościowych zespołów obiektów z wielu dziedzin: malarstwa, grafiki, rysunku, rzeźby i rzemiosła artystycznego. Poza tym zbierał również sztukę ludową, broń białą i palną oraz fachową literaturę związaną ze sztuką. Część zbiorów udało się profesorowi ocalić i przywieźć do Wrocławia. Trzy cenne kabinety zakupiło Muzeum Narodowe we Wrocławiu. Dziś są one ozdobą kolekcji mebli.

Prezentowane na wystawie plakaty odegrały w swoim czasie ważną rolę w mobilizowaniu społeczeństwa polskiego do obrony odrodzonej Rzeczypospolitej w 1920 roku. Polacy niemal w ostatnim momencie odparli bolszewików i odwrócili realną groźbę sowieckiego podboju ojczyzny, która niespełna dwa lata wcześniej odzyskała upragnioną niepodległość. Świetny manewr Piłsudskiego, jego obecność na linii frontu oraz entuzjazm żołnierzy przesądziły o zwycięstwie.

Wystawę „Plakaty patriotyczne z daru prof. Mariana Morelowskiego” będzie można oglądać w Muzeum Narodowym od soboty, 10 listopada, do 30 grudnia tego roku. Wstęp na ekspozycję jest bezpłatny.