Dzik w mieście to wyrok. Dlaczego odłowionych zwierząt nie można wywieźć z Wrocławia?

Odpowiedź na pytanie, dlaczego dzików nie wywozi się do lasów, leży w europejskich przepisach sanitarnych. Jak wyjaśnia Wojciech Gadziński, zastępca Dolnośląskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, od 2023 roku obowiązuje ścisłe rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej. Zgodnie z nim, na terenie państw członkowskich obowiązuje kategoryczny zakaz relokacji dzików.

Przepis ten wprowadzono w celu zahamowania rozprzestrzeniania się afrykańskiego pomoru świń (ASF). W praktyce oznacza to, że jeśli samorząd – chroniąc na przykład bezpieczeństwo na osiedlu – zdecyduje się na odłów dzików, zwierzęta te nie mogą zostać nigdzie wypuszczone. Zgodnie z prawem podlegają one natychmiastowemu uśmierceniu.

Dziki w mieście. Dwa rodzaje odstrzałów

Zarządzanie populacją dzików w obszarach miejskich rodzi również pytania o to, kto ma prawo podjąć decyzję o odstrzale. Tomasz Jankowski z Urzędu Wojewódzkiego podkreśla, że wojewoda nie wydaje decyzji o odstrzale redukcyjnym. Zgodnie z prawem łowieckim, takie kompetencje posiada starosta, który może działać w sytuacjach szczególnego zagrożenia dla miejsc publicznych. 

Opanowanie sytuacji jest niezwykle trudne ze względu na biologię samego gatunku. Z danych Polskiego Związku Łowieckiego wynika, że przyrost naturalny u dzików szacowany jest na 150–300 proc. rocznie. Rzecznik wojewody przyznaje, że mimo realizowanych każdego roku odstrzałów kilku tysięcy sztuk, liczebność populacji nie maleje.

- Dlatego plany odstrzału często przewyższają stan populacji - wyjaśnia Tomasz Jankowski. 

Inną formą walki z populacją jest odstrzał sanitarny, zarządzany z kolei przez wojewodę wyłącznie ze względów epidemiologicznych (jak walka z ASF). W pierwszym kwartale 2026 roku (do 31 marca) w całym powiecie wrocławskim nakazano odstrzał zaledwie siedmiu dzików. Prawdziwą presję sanitarną nałożono na zupełnie inne rejony województwa – przykładowo w powiecie kłodzkim wyznaczono do odstrzału łącznie aż 45 sztuk, z czego 17 w jednym tylko obwodzie. 

Sytuacja we Wrocławiu: brak ASF, obecność włośnicy

Z danych wynika Dolnośląskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii wynika jednak, że w 2026 roku ani we Wrocławiu, ani na terenie powiatu wrocławskiego, a nawet w całym województwie, nie stwierdzono przypadków ASF u dzików.

Co dzieje się z tuszami po takich odstrzałach? Jeżeli (tak jak obecnie) badanie daje wynik negatywny w kierunku wirusa, mięso może zostać zagospodarowane przez myśliwego na jego użytek własny lub, jeśli nie zostanie zabrane, trafia do utylizacji.

Choć ASF jest chorobą całkowicie niegroźną dla psów, weterynarze zwracają uwagę na inny problem. Na terenie województwa dolnośląskiego (w latach 2025 i 2026) odnotowano przypadki włośnicy u dzików. Ponieważ psy są gatunkiem wrażliwym na tę chorobę pasożytniczą, właściciele powinni zachować szczególną ostrożność podczas spacerów i nie pozwalać czworonogom na kontakt z dzikimi zwierzętami lub ich szczątkami.