Wrocław pięć razy większy? Jest pomysł, by wchłonął sąsiednie gminy i stał się największym miastem Polski

Wrocław nie powiększał się od 1973 roku. Ponad pół wieku temu wchłonął m.in. Rędzin, Świniary, Polanowice, Lipę Piotrowską, Kłokoczyce, Widawę, Jerzmanowo, Strachowice czy Marszowice. Wcześniej w powojennej historii miasta granice stolicy Dolnego Śląska zmieniały się jeszcze w w 1951 i 1970 roku. 

Ale takiej rewolucji, jak proponowana teraz, jeszcze nie było. Zgodnie z projektem, Wrocław z dniem 1 stycznia 2027 roku wchłonąłby prawie cały obecny powiat wrocławski, część trzebnickiego i średzkiego. Z obecnych 292,8 kilometrów kwadratowych powierzchnia miasta wzrosłaby aż do 1570, a więc ponad pięciokrotnie. W ten sposób stalibyśmy się terytorialnie największym miastem Polski  - ponad dwa razy większym od Gdańska i trzy razy większym od Warszawy. Powierzchnia Wrocławia byłaby niemal identyczna, jak ta zajmowana przez Londyn. Liczba mieszkańców Wrocławia wzrosłaby do 900 tysięcy - pod tym względem w Polsce wyprzedzałaby nas tylko Warszawa.

Zgodnie z propozycją, do stolicy Dolnego Śląska zostałyby przyłączone gminy:

⦁ Miękinia 
⦁ Oborniki Śląskie
⦁ Wisznia Mała
⦁ Długołęka
⦁ Czernica
⦁ Siechnice
⦁ Żórawina
⦁ Kobierzyce 
⦁ Kąty Wrocławskie.

W konsekwencji przestałby istnieć powiat wrocławski. Sobótka i Mietków zostałyby włączone do powiatu świdnickiego, a Jordanów Śląski - strzelińskiego.

To projekt prawnika i byłego kandydata na prezydenta Wrocławia, Grzegorza Prigana. Już w październiku oficjalną petycję w tej sprawie wysłał do premiera Donalda Tuska. Bo to rząd podejmuje decyzje o o granicach poszczególnych gmin w Polsce.

Zgodnie z procedurą, Prigan swoją petycję do premiera wysłał za pośrednictwem ministerstwa spraw wewnętrznych i administracji. Po kilku tygodniach dostał odpowiedź. Ministerstwo napisało, że nie ma takich planów. - Nie znają prawa i nie zrozumieli petycji. To nie ministerstwo podejmuje decyzje, a rada ministrów - mówi portalowi TuWroclaw.com Grzegorz Prigan. Zapowiada, że dokumenty wyśle jeszcze raz. - Tak, by trafiły tam gdzie należy, czyli do rządu. Zrobię to w takim trybie, żebym w razie czego mógł odwołać się do sądu - deklaruje prawnik.

Skąd pomysł administracyjnej rewolucji? W petycji Grzegorz Prigan swoje argumenty wylicza na kilkunastu stronach.

- Miasto Wrocław od wielu lat pełni funkcję jednego z najważniejszych ośrodków gospodarczych, naukowych i logistycznych Rzeczypospolitej Polskiej.  Jednocześnie jego obecne granice administracyjne przestały odpowiadać faktycznej rzeczywistości społecznej, gospodarczej i przestrzennej regionu. Miasto utrzymuje infrastrukturę, z której codziennie korzystają mieszkańcy gmin ościennych - dojeżdżając do pracy, szkół, uczelni, szpitali i urzędów - jednak dochody z ich podatków trafiają do innych jednostek samorządowych - przekonuje mecenas. - Taka sytuacja jest nie tylko niesprawiedliwa fiskalnie, lecz również nieefektywna z punktu widzenia organizacji państwa. Wrocław ponosi koszty funkcjonowania wspólnej przestrzeni miejskiej i regionalnej, nie mając narzędzi prawnych do jej racjonalnego planowania - argumentuje.

Prigan dodaje, że granice miasta zostały wyznaczone w realiach połowy XX wieku - w czasie, gdy nie istniała autostrada A4, drogi ekspresowe S5 i S8 ani system kolei aglomeracyjnej. - Od tego czasu Wrocław i jego otoczenie rozrosły się w jeden spójny układ gospodarczy, komunikacyjny i mieszkaniowy. Pomimo to miasto pozostaje administracyjnie „ciasne”, a jego rozwój ograniczają granice ustalone w czasach, gdy nikt nie przewidywał dzisiejszej skali urbanizacji i inwestycji - tłumaczy.

W ocenie Grzegorza Prigana, podwrocławskie gminy muszą stać się częścią miasta, by się rozwijać. - Przez ostatnie lata stały się jego faktycznymi sypialniami, nie posiadają zasobów finansowych pozwalających na zapewnienie mieszkańcom podstawowych usług publicznych w standardzie, jakiego wymaga liczba ludności i jej wzrost. Ich przychody własne są zbyt małe, by udźwignąć ciężar inwestycji w rozbudowę i modernizację sieci kanalizacyjnych i wodociągowych, budowę nowych szkół, przedszkoli i żłobków, tworzenie dróg dojazdowych i połączeń z miastem, rozwój komunikacji publicznej i infrastruktury społecznej.

Ale okolicznych gmin w swoich granicach potrzebuje też Wrocław. - Nie ma już wolnych terenów pod duże inwestycje przemysłowe, logistyczne ani infrastrukturalne.
Nie może stworzyć: nowej dzielnicy przemysłowej, która pomieściłaby duży przemysł technologiczny, dzielnicy naukowo-biurowej, gdzie można łączyć naukę, startupy i biznes, dużego lasu miejskiego, który byłby zielonym sercem miasta i systemem naturalnego przewietrzania, strefy rolno-agrotechnicznej, zapewniającej lokalną samowystarczalność żywnościową czy strefy uciążliwej, w której można bezpiecznie lokalizować spalarnie odpadów, biogazownie czy instalacje przemysłowe wymagające oddalenia od centrum - wylicza mecenas. 

Grzegorz Prigan nie jest jedynym zwolennikiem powiększenia Wrocławia. - Zgadzam się z główną tezą, że "narośnięte" na granicach "wsiomiasta", które z dawnych wiosek przekształciły się w funkcjonalnie związane z Wrocławiem osiedla mieszkaniowe (jednak pozbawione miejskiej infrastruktury), powinny zostać w perspektywie czasu przyłączone do Wrocławia. Jest to naturalny efekt zachodzące suburbanizacji - napisał dziś na Facebook Robert Suligowski, radny Koalicji Obywatelskiej, uznawany za jednego z największych sojuszników prezydenta Jacka Sutryka.

- Na dziś to absolutnie nie jest dobry pomysł - ocenia z kolei projekt Prigana Maciej Koba, wójt Żórawiny. I przekonuje, że jego gmina, podobnie jak inne otaczające Wrocław, nie żyją w oderwaniu od miasta. - Współpracujemy w ramach aglomeracji, ujednolicamy usługi, tak by nasi mieszkańcy mogli być beneficjentami tego co oferuje Wrocław. Współpracujemy też z marszałkiem. Efektem jest choćby bilet aglomeracyjny. Wspólnie z Wrocławiem i ościennymi gminami uczestniczymy też w pracach przy ustawie metropolitarnej, by znalazły się w niej zapisy korzystne dla obszaru byłego województwa wrocławskiego - podkreśla.

- Czujemy się związani z Wrocławiem. Ale jednocześnie mamy własny budżet, własne zadania, własne programy rozwojowe, plany zagospodarowania terenów, wiele projektów skierowanych do naszych mieszkańców. Będąc gminą pod dużym miastem chcemy czerpać z tego korzyści, ale mamy też swoją wizję rozwoju Żórawiny, jako gminy nowoczesnej, funkcjonującej przy nowoczesnym mieście, ale dającej duże wytchnienie mieszkańcom - podkreśla wójt.

Ale i Maciej Koba nie wyklucza, że kiedyś Żórawina stanie się osiedlem Wrocławia. Kiedy? - Bardzo lubię wybiegać w przyszłość. Programy rozwoju tworzę na najbliższe 20 - 30 lat. I w tym czasie takiej możliwości nie widzę. A co potem? To powinna być szersza dyskusja. Temat jest jej wart. Ale to nie może być rozmowa i decyzja samorządowców. Najważniejszy musi być głos samych mieszkańców - podkreśla wójt Żórawiny.