Wrocław ponownie liderem transplantologii. Rekordowe przeszczepy serca i nerek

Program transplantacji serca realizowany w ramach Instytutu Chorób Serca opiera się na ścisłej współpracy zespołów: kardiologii, kardiochirurgii, anestezjologii, intensywnej terapii, oraz transplantologii. Każdy przypadek wymaga indywidualnej kwalifikacji, precyzyjnego planowania i gotowości do działania w trybie natychmiastowym. - Transplantacja serca to procedura o najwyższym stopniu złożoności – medycznej i organizacyjnej. Jej powodzenie zależy nie tylko od samego zabiegu, ale od jakości całego procesu: od kwalifikacji chorego, przez opiekę przedtransplantacyjną, po długofalowe prowadzenie pacjenta po przeszczepie – podkreśla prof. dr hab. Piotr Ponikowski, dyrektor Instytutu Chorób Serca USK.

Serce w podróży. Nowy system SherpaPak

Istotnym elementem programu jest również wykorzystanie nowoczesnych technologii transportu narządów, w tym – po raz pierwszy w Polsce – systemu SherpaPak. Nowy system transportu serca to zamknięte, jednorazowe urządzenie, zaprojektowane specjalnie z myślą o bezpiecznym przewożeniu narządów do przeszczepu. Pozwala on na utrzymanie ściśle kontrolowanej, stabilnej temperatury oraz chroni organ przed wstrząsami i czynnikami zewnętrznymi podczas całej drogi – od pobrania u dawcy aż do momentu implantacji u biorcy. Dzięki temu zespół transplantacyjny ma pełną wiedzę o przebiegu transportu i pewność, że serce trafia do pacjenta w możliwie najlepszym stanie.

Rekordowe przeszczepy nerek na Dolnym Śląsku

W 2025 roku w USK we Wrocławiu przeprowadzono 77 transplantacje nerek, jest to największa liczba na Dolnym Śląsku. Jak zaznacza Mateusz Rakowski, kierownik Biura ds. Transplantacji i Donacji USK, sumując liczbę przeszczepionych nerek z całego regionu, tylu procedur nie było w przeciągu dekady łącznie we wszystkich pozostałych ośrodkach. - Za skutecznością programu transplantacji nerek stoi ścisła współpraca zespołów zabiegowych i zachowawczych – zaznacza prof. dr hab. Dariusz Janczak, kierownik Kliniki Chirurgii Naczyniowej, Ogólnej i Transplantacyjnej. – Wymaga precyzji, doświadczenia i skutecznej współpracy zespołowej. W USK mamy zespół, który potrafi działać skutecznie nawet w najbardziej złożonych przypadkach.

60 lat wrocławskiej transplantologii nerek

Sukces Klinik jest w pełni mierzalny. Licząc rok do roku w USK we Wrocławiu przeszczepiane jest o 100% więcej nerek w ramach procedury tzw. żywego dawstwa, a łączna liczba transplantacji tych organów wzrasta o 30% rok do roku. Jest to kolejny powód do świętowania jubileuszu 60 lat od pierwszego przeszczepienia nerki od żywego dawcy, który odbył się w Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu.

Edukacyjny kalendarz z blizną jako symbolem wygranej

Integralną częścią działań USK na rzecz transplantologii są inicjatywy edukacyjne. Jedną z nich jest autorski kalendarz inspirowany procedurami transplantacyjnymi, przygotowany przez Biuro ds. Transplantacji i Donacji. – Pokazujemy w nim naszych biorców – ludzi, którzy dzięki transplantacji wrócili do życia – wyjaśnia Mateusz Rakowski. – Ich blizny nie są symbolem cierpienia, ale wygranej. Chcemy w ten sposób uświadamiać, że cały proces transplantacyjny ma głęboki sens i realny finał.

Kalendarz trafia m.in. do szpitali zgłaszających dawców, przypominając, że ich starania są bezcenne, bo każdy etap – od zgłoszenia dawcy po zabieg – jest częścią jednego zespołu transplantacyjnego.

Bariery psychologiczne i informacyjne w dawstwie nerek

Mimo bardzo dobrych wyników, eksperci USK wskazują na wciąż niewykorzystany potencjał transplantacji nerek od dawców żywych. W 2025 roku wykonano w USK 8 takich przeszczepień. – Jedną z największych barier to bariera psychologiczna. Potencjalny dawca mierzy się z lękiem o własne zdrowie, a potencjalny biorca z poczuciem troski i odpowiedzialności za zdrowie i życie potencjalnego dawcy – mówi mgr Joanna Leginowicz, koordynator ds. transplantacji nerek od żywych dawców. – Kolejną barierą, która realnie ogranicza liczbę przeszczepień rodzinnych w Polsce to bariera informacyjna. Niewłaściwy dobór słów i określenie „potencjalny żywy dawca w rodzinie”.

Kto może zostać żywym dawcą nerki

Żywym dawcą nerki w Polsce może zostać osoba, która spełnia określone wymagania prawne, medyczne oraz psychologiczne. Wg prawa dawcą może zostać nie tylko osoba spokrewniona, ale również osoba bliska emocjonalnie (np. partner, przyjaciel czy znajomy), pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii Komisji Etycznej Krajowej Rady Transplantacyjnej, oraz zgody sądu.

Niezgodność grup krwi między dawcą a biorcą, oraz niezgodność immunologiczna, również nie jest barierą uniemożliwiającą przeszczepienie nerki. Pacjenci mogą zdecydować się na przeszczepienie krzyżowe w Programie Wymiany Par.

Żywy dawca – krótsza droga do transplantacji

Specjaliści USK podkreślają, że w przypadku wielu pacjentów to właśnie dawca żywy oznacza najkrótszą drogę do transplantacji, bez wieloletniego oczekiwania na liście. Sukcesy USK we Wrocławiu w obszarze przeszczepowym są możliwe dzięki konsekwentnemu wdrażaniu strategii transplantacyjnej w tym utworzeniu Biura ds. Transplantacji i Donacji.

– Transplantologia to dziś jeden z najskuteczniejszych sposobów ratowania życia – podsumowuje Mateusz Rakowski. – Naszym celem jest, aby wiedza o dawstwie była powszechna, a decyzje podejmowane świadomie i bez lęku.