Smog szczególnie groźny zimą

Zanieczyszczenie powietrza jest tematem aktualnym przez cały rok. Niezależnie od pogody, transport i przemysł nie przestają funkcjonować, produkując i wypuszczając do atmosfery bardzo duże ilości szkodliwych substancji. Z tego powodu nawet latem powinniśmy podejmować odpowiednie działania, mające na celu ochronę naszego zdrowia przed skutkami zanieczyszczeń.

Jednak to właśnie w porze zimowej problem ten znacząco się nasila. Spadek temperatury rozpoczyna sezon grzewczy, a wszystkie gospodarstwa domowe niepodłączone do sieci ciepłowniczej, dbają o ogrzewanie na własną rękę. Stare, nieefektywne kotły grzewcze, niskiej jakości paliwo (nierzadko również śmieci) połączone z nieumiejętną techniką spalania, prowadzą do produkcji ogromnej ilości toksycznych substancji. Wszystkie one trafiają bezpośrednio do atmosfery, którą traktujemy jak darmowy ściek. Z atmosfery zaś przedostają się do naszych płuc i krwioobiegu, powodując wiele chorób i dolegliwości. Gospodarstwa domowe są główną przyczyną tzw. niskiej emisji, czyli emisji szkodliwych pyłów i gazów na wysokości do 40 m.

Również warunki pogodowe panujące zimą, sprzyjają powstawaniu zjawiska zwanego smogiem. Słowo to pochodzi od angielskiego fog - mgła oraz smoke - dym i doskonale oddaje charakter tego zjawiska. W bezwietrzne dni, przy zimnym i wilgotnym powietrzu wszystkie zanieczyszczenia kumulują się, stając się dostrzegalne (pod postacią mgły) i wyczuwalne (jako dym). Jednymi z najbardziej szkodliwych składników smogu są pyły zawieszone PM2,5 zwane aerozolami atmosferycznymi. Są to bardzo małe cząstki o wielkości do 2,5 mikrometra, które trafiają do naszych płuc, a z nich przedostają się do krwioobiegu. Stanowią ogromne zagrożenie zarówno dla całego układu oddechowego - nasilając astmę, alergię, zwiększając ryzyko nowotworu krtani i płuc - jak również dla krwioobiegu. Mogą prowadzić do udaru lub zawału serca. Dopuszczalny średni roczny poziom ich stężenia w powietrzu wynosi 25 μg/m3. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w ujęciu rocznym wartość ta jest przekroczona w 76 polskich miastach.

Jednak pyły zawieszone to nie jedyne niebezpieczne składniki smogu. Znajdują się w nim również lotne związki organiczne (głównie węglowodory aromatyczne), w tym silnie rakotwórczy bezno[a]piren oraz tlenki węgla, siarki, ozon, ołów i wiele innych. Taka mieszanka ma ogromny wpływ na naszą kondycję fizyczną i psychiczną, a najbardziej narażone są kobiety w ciąży, dzieci i osoby starsze. Smog może powodować wady rozwojowe płodu, a nawet prowadzić do poronienia.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na skutek zanieczyszczeń powietrza rocznie umiera przedwcześnie ok. 3 miliony osób. W Polsce ilość zgonów spowodowanych smogiem wynosi 45 000 rocznie. To tyle, co małej wielkości miasto. Czy jest sposób, żeby się przed tym uchronić?

Jakość powietrza w mojej okolicy

W Polsce stężenia niebezpiecznych związków w powietrzu regularnie przekraczają dopuszczalne normy. W wielu miejscach wdrożono systemy informowania mieszkańców o aktualnej jakości powietrza, dotyczy to jednak tylko większych miast. W pozostałych przypadkach możemy korzystać z różnego rodzaju aplikacji oraz stron internetowych. Przykładem może być portal Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, który poziom zanieczyszczeń przedstawia graficznie za pomocą mapy. Dostęp do danych z państwowych stacji pomiarowych możemy mieć również na swoim telefonie. Dla użytkowników Adroida stworzona została aplikacja “Kanarek”, a właściciele iPhone’ów mogą skorzystać z  “Plume Air Report”. Jeśli chcemy poznać poziom zanieczyszczeń konkretnie w miejscu naszego zamieszkania, możemy zainwestować w domowy czujnik jakości powietrza. Niektóre z nich, tak jak nowy produkt EcoLife, pozwalają połączyć się z telefonem za pomocą aplikacji i kontrolować jakość powietrza w domu, nawet będąc poza nim. “Jakość powietrza w domu rozpoznawać mogą także urządzenia służące jego filtracji i oczyszczaniu. Najnowsze oczyszczacze powietrza, takie jak urządzenia serii Sharp KC-G, wyposażone są w diodę informującą o stężeniu pyłów PM2,5. Na siedmiostopniowej skali sygnalizowane jest przekroczenie stanu alarmowego” - mówi Patryk Bielawski, przedstawiciel GoodAir.pl. Oprócz poziomu zanieczyszczeń, oczyszczacz wskazuje nam również inne parametry powietrza, takie jak temperatura czy wilgotność.

Jak się chronić?

W przypadku bardzo wysokich stężeń zanieczyszczenia, najlepiej jest pozostać w domu i nie wychodzić na zewnątrz. Jednak wiemy, że nie zawsze jest to możliwe. Przebywając poza domem, szczególnie kiedy poruszamy się po mieście, dobrze jest więc korzystać z maski antysmogowej. Potrafi ona zatrzymać większość szkodliwych substancji i zanieczyszczeń, nawet takich jak pyły zawieszone. Producenci dbają też o to, aby poza wysoką jakością oczyszczania zagwarantować użytkownikom pełen komfort i ciekawy design. Większość modeli dostępnych jest w różnych wzorach i wersjach kolorystycznych. Istnieją też modele dedykowane do sportu, o większej przepustowości powietrza. Jeśli nie mamy możliwości założenia maski, warto pamiętać o tak podstawowych sprawach jak oddychanie nosem, który jest swego rodzaju naturalnym filtrem powietrza oraz częste mycie twarzy i rąk.

Chcąc zadbać o swoje zdrowie i czyste powietrze w domu, najlepszym rozwiązaniem będzie zakup oczyszczacza powietrza. Nawet częste odkurzanie mieszkania nie uchroni nas przed smogiem dostającym się przez okna i drzwi czy tzw. LZO (lotne związki organiczne) pochodzącym z klejów, farb i środków czystości. Dobrej klasy oczyszczacz powietrza pozbędzie się ich za to bez problemu. Najczęściej wykorzystywanym sposobem filtracji jest przepuszczenie powietrza przez filtr wstępny, węglowy i HEPA, które pozbywają się pyłów zawieszonych, LZO, alergenów, bakterii, dymu papierosowego i nieprzyjemnych zapachów. Niektóre urządzenia wyposażone są dodatkowo w jonizator (usuwa wirusy oraz zarodniki pleśni i grzybów) oraz nawilżacz. Dzięki tym wszystkim funkcjom będziemy mieć zagwarantowane czyste, zdrowe powietrze w swoim domu.