Unikalne wydania „Kartoteki” i „Historii pięciu wierszy”

Skreślenia, pospieszne notatki, ulotne myśli zapisane na marginesie. Takiej „Kartoteki” Tadeusza Różewicza czytelnicy jeszcze nie znają. W poniedziałek do nielicznych księgarni trafi zaledwie 600 sztuk najnowszej publikacji Biura Literackiego „Kartoteka: reprint”.

„Reprint” oddaje możliwie wiernie cechy rękopisu. W jednym skoroszycie znalazły się dwa warianty "Kartoteki": z 1958 roku - w bloku kratkowanego papieru, i z 1957 roku - na pliku luźnych kartek. Autor używał niebieskiego atramentu, a niekiedy także kolorowych pisaków i kredek. Skoroszyt służył poecie czasem jako podręczny notatnik. Na pierwszej stronie znajdujemy wykaz częściowo zrealizowanych zadań poetyckich, a na jednej z dalszych kartek lapidarny zapis spotkania z matką Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. W brulionie pojawiają się też rysunki ilustrujące lub komentujące tekst dramatu.

"O ile przy zrutynizowanym czytaniu produktów przemysłu poligraficznego ciało otwiera się na to, co nie jednostkowe i transindywidualne, to w wypadku lektury autografu "Kartoteki" czytelnik zdaje się niemal doznawać cielesnej obecności autora - podobnie jak to się dzieje w odbiorze dzieła plastycznego" - pisze w posłowiu do wydawnictwa Zbigniew Władysław Solski.

Publikacji towarzyszy także tomik "Historia pięciu wierszy" prezentujący faksymile pięciu utworów Różewicza. Podobnie jak w przypadku „kartoteki”, także i tu mam do czynienia kartkami pełnymi skreśleń i dopisków, z różnymi wariantami tytułów oraz poprawkami naniesionymi na maszynopisie.

"Historia pięciu wierszy" po raz pierwszy ukazała się w bibliofilskim nakładzie w 1993 roku w Kłodzkim Ośrodku Kultury, ale tomik nigdy nie trafił do szerokiej dystrybucji.

- Kiedy okazało się, że wydawać będziemy rękopis „Kartoteki”, pomyślałem, że trzeba ujawnić czytelnikom także „Pięć wierszy” - tłumaczy decyzję publikacji Artur Burszta, dyrektor Biura Literackiego.

Premiera „Kartoteki: reprintu” już w najbliższy poniedziałek, 21 lutego. Do sprzedaży trafi jedynie 600 egzemplarzy, dlatego też poza kilkoma wybranymi księgarniami faksymile będzie można kupić głównie na stronie Biura - poezjem.pl. "Historia pięciu wierszy" pojawi się natomiast w księgarniach 4 kwietnia.