PSP R1 - co dokładnie znajduje się na wyposażeniu strażaków?

Udzielanie pomocy poszkodowanym na miejscu nagłego wypadku od zawsze wpisane było w misję polskich strażaków. W roku 1997 czynności ratownictwa medycznego wykonywane przez strażaków uzyskały podstawy prawne. Żeby zapewnić pełną gotowość strażaków, wszystkie jednostki zostały objęte programem szkoleń kwalifikowanej pierwszej pomocy. Niniejszy artykuł ma na celu przybliżyć strukturę organizacji ratownictwa medycznego w jednostkach PSP oraz OSP. Wymienimy także kluczowe wyposażenie medyczne, jakiego używają strażacy.

Jakie są zadania medyczne realizowane przez jednostki w KSRG?

Ratownictwo medyczne w jednostkach krajowego systemu, określone jest głównie przez dwa normatywy. Pierwszy z nich to ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym, drugi, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ratownictwo Medyczne w jednostkach strażackich KSRG dzielimy na dwa poziomy:

podstawowy – jest to poziom realizowany przez Jednostki Ratowniczo Gaśnicze, jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne podmioty,
zaawansowany – określa zakres świadczeń zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe.

Żeby uzyskać gotowość operacyjną na poziomie podstawowym, spełnione muszą zostać następujące warunki:

w Państwowej Straży Pożarnej – wszyscy strażacy muszą mieć uprawnienia ratownika medycznego,


w przypadku Ochotniczej Straży Pożarnej należącej do KSRG — jednostka powinna posiadać 8 przeszkolonych druhów, którzy mają uprawnienia ratownika medycznego.
Ponadto w składzie zastępu jadącego do zdarzenia powinno znajdować się co najmniej 2 ratowników z KPP.

Gotowość operacyjna na poziomie podstawowym czy zaawansowanym?

Medyczne Działania Ratownicze (MDR) na poziomie podstawowym:

Do przeprowadzania MDR na poziomie podstawowym niezbędne jest użycie odpowiedniego sprzętu. Torby medyczne z wyposażeniem powinny zawierać określony przez normatyw asortyment. Dodatkowo na wyposażeniu samochodów ratowniczych powinny znajdować się następujące elementy: 

nosze ewakuacyjne,
deska ortopedyczna pediatryczna — w zestawie z pasami, stabilizatorem głowy,
nosze podbierakowe,
butla z zapasem tlenu,
butla o pojemności 10 l z zapasem tlenu,
rozdzielacz do tlenoterapii masowej,
maski do tlenoterapii biernej dla dorosłych oraz maski pediatryczne,
defibrylator zautomatyzowany (AED),
zestaw do segregacji poszkodowanych dla 50 osób.

Czy jednostka spełnia wymagania dot. realizacji MDR na poziomie zaawansowanym?

Komendant Państwowej Straży Pożarnej może podległym podmiotom umożliwić wykonywanie medycznych działań ratowniczych na poziomie zaawansowanym. W tym celu poddawany analizie jest:

potencjał ratowników medycznych uprawnionych do wykonywania zadań,
realizacja sposobu współpracy z jednostkami systemu PRM,
czas realizacji medycznych działań ratowniczych,
występowanie zdarzeń i rodzaj udzielonej pomocy,
zapotrzebowanie na rozszerzenie ratownictwa medycznego o świadczenia, zdrowotne inne niż medyczne czynności ratunkowe.

Obecnie ze względu na wysokie wymagania większość jednostek KSRG OSP działa na podstawie poziomu podstawowego. Główny podział obrazuje tabela poniżej:

Zestaw PSP R1- co musi znajdować się w torbie?

Cały asortyment znajdujący się na wyposażeniu torby można podzielić na kilka głównych kategorii:

Opatrunki – osobiste, bandaże, opaski i siatki elastyczne oraz opatrunki hydrożelowe, przylepce, a także opatrunek Ashermana.
Tlenoterapia oraz udrożnianie dróg oddechowych: maski tlenowe, rurki krtaniowe, ssak odsysający, filtry antybakteryjne i resuscytatory.
Butla na tlen medyczny wraz z reduktorem.
Wyposażenie do unieruchamiania złamań.
Aparat do płukania oka, okulary ochronne, sól fizjologiczna, folia do przykrywania zwłok, nożyczki ratownicze, aspirator jadu.

Wśród dostępnych zestawów R1 możemy wyróżnić trzy rodzaje w zależności od ich wyposażenia:

Zestaw PSP R1 – w wersji podstawowej tj. torba zawierająca wszystkie opatrunki wg. rozporządzenia.
Zestaw PSP R1 (wg. wytycznych z 2021) z deską ortopedyczną.
Zestaw PSP R1 (wg. wytycznych z 2021) z deską ortopedyczną oraz szynami Kramera.

Potrzebujesz ofertę na torbę PSP R1? Sprawdź tutaj! Oprócz popularnych zestawów R1 na rynku dostępne są torby R0 z nieco mniejszą ilością wyposażenia. Zestawy te, w przeciwieństwie do PSP R1, nie zawierają: sprzętu do tlenoterapii, hydrożeli, deski oraz szyn Kramera. Taką torbę możemy z powodzeniem używać w trakcie działań niewymagających skomplikowanych czynności medycznych. Wspomnianą torbę można w każdej chwili doposażyć w niezbędny asortyment zgodnie z wytycznymi z 2021 roku i przekształcić w zestaw PSP R1.

Podstawowy sprzęt do stabilizacji poszkodowanego — deska ortopedyczna i kołnierz.

Biorąc pod uwagę charakter zdarzeń, w jakich uczestniczą straże pożarne, większość poszkodowanych traktować będziemy jako pacjentów urazowych. Wszędzie bowiem tam, gdzie będziemy podejrzewać uraz kręgosłupa, miednicy oraz odcinka szyjnego konieczne jest wprowadzenie stabilizacji. W celu jej wykonania niezbędne będzie użycie kołnierza ortopedycznego oraz deski ortopedycznej. Deska poza funkcją stabilizacji uławia także transport poszkodowanych. Zastosowanie znajdzie podczas zdarzeń z zakresu KPP, a także w trakcie działań na wodzie ze względu na wodoodporność oraz jej wyporność. Istnieją inne możliwości transportu poszkodowanych takie, chociażby jak: nosze płachtowe, nosze podbierakowe czy materac próżniowy jednak ze względu na swoją uniwersalność oraz cenę deska ortopedyczna jest najczęściej stosowana przez jednostki KSRG.

Do najważniejszych atutów deski ortopedycznej należą:

zestaw pasów do mocowania poszkodowanego,
piny do wpięcia pasów,
uchwyty do przenoszenia umieszczone w obwodzie deski oraz w jej górnej części,
łatwość użycia — niewielka waga oraz brak konieczności użycia dodatkowego wyposażenia.

Na szczególną uwagę zasługuje deska ortopedyczna renomowanej, amerykańskiej firmy KEMP USA. Cechuje się ona wysoką wytrzymałością, dużą wypornością na wodzie przy niewielkim jej ciężarze własnym. Deska ortopedyczna KEMP posiada dużą ilość uchwytów, co umożliwia łatwe dopasowanie pasów do potrzeb poszkodowanego.  

Skuteczne unieruchomienie kończyn w prosty i szybki sposób.

Szyny Kramera służą do stabilizacji kończyn górnych i dolnych (ramię, przedramię, udo, podudzie, kolano). Za ich pomocą możemy opatrzyć złamania otwarte, zamknięte, zwichnięcia, skręcenia oraz inne urazy wymagające unieruchomienia bądź dodatkowej stabilizacji. Zbudowane są z ocynkowanego drutu zabezpieczonego powleczeniem z miękkiego materiału. Ich budowa pozwala na łatwe dopasowanie do naturalnych krzywizn ciała. Materiał powleczenia zapobiega przeciekaniu oraz umożliwia dezynfekcję. Aby szyny w pełni spełniały swoją funkcję, wymagają owinięcia ich bandażem bądź innym opatrunkiem tak, aby ściśle przylegały do kończyny. Zestaw składać powinien się z 14 osobnych szyn o różnych długościach oraz zostać umieszczony w pokrowcu ułatwiającym jego transport.

Segregacja dużej ilości osób poszkodowanych.

TRIAGE jest to metoda segregacji medycznej według nadania priorytetów. Umożliwia ona ustalenie kolejności, w jakiej należy udzielić pomocy poszkodowanym. W celu wykonania skutecznej segregacji wymagana jest znajomość oceny oddechu, nawrotu kapilarnego oraz umiejętność bezprzyrządowego udrożniania dróg oddechowych. Na badanie poszkodowanego ratownik ma zaledwie 30 sekund. Nie jest to z pewnością procedura idealna, jednak znakomicie sprawdza się podczas zdarzeń o charakterze masowym.

TRIAGE wprowadza 4 kolory opasek, w których każda z nich oznacza kolejność udzielania pomocy:

zielona – poszkodowany jest w stanie samodzielnie się poruszać oraz wykonuje podstawowe polecenia (pomoc odroczona, transport w ostatniej kolejności),
żółta- poszkodowany nie jest w stanie się poruszać lub też oddycha z częstotliwością poniżej 30 oddechów na minutę. Spełnia natomiast proste polecenia, a do tego jego nawrót kapilarny wynosi mniej niż 2 sekundy. W takim wypadku transport planuje się w drugiej kolejności,


czerwona- poszkodowany nie jest w stanie się poruszać lub też oddycha z częstotliwością powyżej 30 oddechów na minutę. Ponadto nie spełnia prostych poleceń, a jego nawrót kapilarny wynosi powyżej 2s - transport w pierwszej kolejności,


czarna- poszkodowany po udrożnieniu dróg oddechowych nie oddycha (osoba uznana za zmarłą, niemożliwa do uratowania w zaistniałych warunkach).

Ze względu na szeroki zakres działań medycznych, jakie podejmują straże pożarne, konieczne jest posiadanie odpowiednio przygotowanego sprzętu tak, aby jego użycie było łatwe i błyskawiczne. Ważny jest dobór odpowiedniej torby medycznej z wyposażeniem spełniającym wszystkie wymagania. Sklep strażacki Remiza24 oferuje szeroki wybór sprzętu medycznego, takiego jak torba PSP R1, bądź też zestawy uzupełniające zestawy medyczne. 

 

red.