Puste miejsce przy stole wigilijnym - dla kogo je zostawiamy i o co chodzi w tej tradycji?

Puste miejsce przy stole to jedna z ważniejszych polskich tradycji wigilijnych - podobnie jak dzielenie się opłatkiem, przygotowanie 12 potraw, czy zachowanie postu (który w myśl nauki kościoła wcale nie jest tego dnia obowiązkowy). Co oznacza puste miejsce przy stole? Dla kogo je zostawiamy? Co symbolizuje?

Puste miejsce przy stole wigilijnym pozostawiane jest zazwyczaj w celu upamiętnienia lub uczczenia osób, które z różnych przyczyn nie mogą uczestniczyć w wigilijnym spotkaniu. W polskiej tradycji jest to:

Upamiętnienie zmarłych: Według starych słowiańskich wierzeń, w czasie Wigilii dusze zmarłych przodków wracają na chwilę do świata żywych, aby świętować w gronie najbliższych. To właśnie dla nich zostawiano przy stole puste miejsce i odrobinę jedzenia, by mogli się posilić.

Dla niespodziewanego gościa: inna interpretacja tego zwyczaju mówi, że puste miejsce przy stole jest przeznaczone dla niespodziewanego gościa, który może zapukać do naszych drzwi. Wówczas powinno się go przyjąć na kolacji wigilijnej.

Puste miejsce przy wigilijnym stole jest zatem nie tylko fizycznym miejscem, ale również miejscem symbolicznym, które może mieć różne znaczenia w zależności od tradycji i wartości danej rodziny. To swoisty gest pamięci, miłości i nadziei.

Tradycje wigilijne w Polsce

Oto niektóre z najpopularniejszych polskich tradycji wigilijnych:

Ubieranie choinki - choinka to symbol Bożego Narodzenia, który pojawił się w Polsce w XVIII wieku. Tradycyjnie choinka jest ubierana w świece, bombki, łańcuchy i inne ozdoby.
Dzielenie się opłatkiem - dzielenie się opłatkiem jest ważnym rytuałem, który symbolizuje początek Wigilii. Opłatek to cieniutki placek z mąki i wody, który jest łamany na pół i dzielony między uczestnikami wieczerzy.
Wieczerza wigilijna - wieczerza wigilijna to najważniejszy element Wigilii. Tradycyjnie składa się ona z 12 potraw, które symbolizują 12 apostołów. Do tradycyjnych potraw wigilijnych należą m.in. barszcz z uszkami, kapusta z grzybami, karpia, kutia, pierogi z kapustą i grzybami, makowiec i piernik.
Odczytywanie fragmentu z Biblii i modlitwa - po kolacji wigilijnej czytany jest fragment z Biblii opowiadający o narodzinach Jezusa Chrystusa. Następnie odmawiana jest modlitwa.
Śpiewanie kolęd - śpiewanie kolęd to ważny element Wigilii. Kolędy to pieśni opowiadające o narodzinach Jezusa Chrystusa.

Oto niektóre inne tradycje wigilijne, które są spotykane w Polsce:

Zostawianie pustego miejsca przy stole - puste miejsce przy stole jest przeznaczone dla niespodziewanego gościa lub dla dusz zmarłych.
Wkładanie sianka pod obrusem - sianko symbolizuje żłób, w którym urodził się Jezus Chrystus.
Wkładanie monet pod talerzyki - monety symbolizują dobrobyt i dostatek w nadchodzącym roku.
Wkładanie łuski karpia pod obrusem - łuska karpia symbolizuje szczęście i pomyślność.

re