Na najsłynniejszym wrocławskim cmentarzu stoją teraz bloki, pawilon handlowy, śmietniki i garaże

Pochówek na tym cmentarzu to była swego rodzaju nobilitacja. Zakładano go z myślą o wielkich rodach mieszczańskich, a groby tam miały wielkie osobistości przedwojennego Wrocławia. Po 1945 roku na tym terenie stanęły bloki, była tam słynna wietnamska restauracja, a ślady nekropolii widać w pobliskim przedszkolu.

Cmentarz Wielki we Wrocławiu powstał w kwartale dzisiejszych ulic: Legnickiej, Braniborskiej, Dobrej i Trzemeskiej.  Jego powstanie związane było z reskryptem króla Prus Fryderyka II z 1775 roku, w którym monarcha zabronił pochówków w obrębie murów miejskich.

W tej sytuacji wrocławski magistrat zdecydował o organizacji pola pochówkowego poza miejskim murami. Kupiono grunty na Przedmie­ściu Mikołajskim, który wcześniej był własnością klasztoru Urszula­nek. W 1777 roku przedstawiciel Śląskiego Konsystorza Ewangelickiego Chrystian Ludwig Müller poświęcił nowy cmentarz. W centrum powstała kaplica zwana także Kościołem Cmentarnym. Wnętrze świątyni było wyposażone w barokowy ołtarz, ambonę oraz emporę organową. Jej budowa kosztowała 17 tysięcy talarów (3192 talary wyłożył król Fryderyk Wilhelm II).

Nekropolia została przekazana do użytkowania trzem parafiom ewan­gelickim: św. Marii Magdaleny (wschodnia część cmentarza), św. Elżbiety (zachodni frag­ment pola pochówkowego) oraz św. Bernardyna (południowe kwatery cmentarne).

Chowano tu przede wszystkim osoby zaliczane do elity miasta. Wielki Cmentarz zyskał szczególny charakter, a z czasem zapełnił się pomnikami nagrobnymi, nierzadko o dużej wartości historycznej, wznoszonymi na grobach wybitnych osobistości Wrocławia.

Cmentarz po niecałych 100 latach wypełnia się całkowicie ze względu rozrastające się miasto. Jednocześnie otaczany jest systematycznie nowymi kamienicami. W roku 1866 zostaje zamknięty. Ale pochówki będą się tam zdarzać do 1945 roku.

W czasie walk o Festung Breslau w 1945 roku, cmentarz znalazł się w obszarze najcięższych walk. Pomimo zniszczeń charakter cmentarza zachował się do roku 1956. Od 1957 roku następuje likwidacja cmentarza z przeznaczeniem pod rozbudowę linii tramwajowej i budownictwo mieszkaniowe.

 Pierwsze budynki zaczęto wznosić już w latach 60. XX wieku. Pojawiły się też garaże i pawilon handlowy, w którym uruchomiono pierwszą we Wrocławiu wietnamską restaurację Jak podają autorzy ze strony wroclawskiecmentarze.pl, pozostałości po dawnym cmentarzu w postaci elementów dekoracyjnych nagrobków, a nawet całych płyt nagrobnych były widoczne jeszcze przez wiele lat. Współcześnie można je odnaleźć m.in. w podmurówce płotu okalającego przedszkole, wzniesione na tym terenie na przełomie lat 60. i 70. XX wieku.

Kilka lat temu postanowiono upamiętnić Cmentarz Wielki. Na niewielkiej części terenu, na którym niegdyś mieściła się nekropolia, wytyczono skwer. Posadzono około 150 krzewów i ponad tysiąc krzewów. O istnieniu w tym miejscu cmentarza przypominają kamienne płyty. Na jednej z nich przedstawiono plan cmentarza, a na drugiej – krótką historię nekropolii wraz z listą znanych wrocławian na niej pochowanych.