Oczywiście od tamtego czasu system zabezpieczeń przeciwpowodziowych w mieście zmienił się diametralnie. Powstały wały, poldery i kanały ulgi, które mają chronić Wrocław przed katastrofą podobną do tej z 1997 roku. Mimo to mieszkańcy dawnych terenów zalewowych – dziś często gęsto zabudowanych – wciąż z niepokojem śledzą poziom rzeki, gdy nad miasto nadciąga fala kulminacyjna.

Dziś prezentujemy powiększone fragmenty niemieckiej mapy z 1927 roku, uzupełnione o polskie nazwy osiedli i miejscowości. To fascynująca podróż w czasie, pokazująca, jak bardzo zmieniło się podejście do ochrony przeciwpowodziowej Wrocławia.

KLIKNIJ I ZOBACZ MAPY

Od momentu rozpoczęcia regularnych pomiarów poziomu Odry w 1810 roku odnotowano około 40 większych wystąpień rzeki z brzegów. Szczególnie dotkliwe były powodzie z 1813 oraz 1854 roku.

Powódź z 1813 roku zbiegła się z okresem wojen napoleońskich i utrudniła prowadzenie działań militarnych na Śląsku. Z kolei w 1854 roku przez region przeszło aż sześć fal powodziowych, a poziom Odry przekroczył 7,5 metra. Zalaniu uległy rozległe tereny Dolnego Śląska, a Wrocław ponownie zmagał się z poważnymi zniszczeniami.

Choć dla wielu symbolem katastrofy pozostaje rok 1997, historycy przypominają, że jeszcze większym wyzwaniem dla ówczesnego Breslau była powódź z lipca 1903 roku. Poziom Odry osiągnął rekordowe wartości, a pod wodą znalazła się ponad połowa miasta. Zalane zostały wyspy odrzańskie, ogród zoologiczny oraz okoliczne miejscowości, w tym Kozanów i Maślice. W tamtych czasach wydarzenie również określano mianem „powodzi tysiąclecia”.

Kataklizm stał się impulsem do rozbudowy systemu ochrony przeciwpowodziowej. W kolejnych latach rozwijano kanały, modernizowano wały oraz przebudowywano węzły wodne, aby ograniczyć ryzyko podobnych zniszczeń.

To bez wątpienia najbardziej dramatyczna powódź we współczesnej historii Wrocławia. Po kilku dniach intensywnych opadów w dorzeczu górnej Odry fala kulminacyjna dotarła do miasta 12 lipca 1997 roku. Woda przerwała wały i zalała około 40 proc. powierzchni Wrocławia.

Powódź sparaliżowała funkcjonowanie miasta. Przestały działać szpitale, oczyszczalnie ścieków i wiele zakładów pracy. Zalane zostały tysiące mieszkań i budynków użyteczności publicznej. Straty liczono w miliardach złotych, a mieszkańcy przez wiele tygodni usuwali skutki katastrofy. Jednocześnie wydarzenia z 1997 roku zapisały się w pamięci jako czas ogromnej solidarności – tysiące wrocławian wspólnie budowało wały z worków z piaskiem i pomagało poszkodowanym.

Maj i czerwiec 2010 roku przyniosły kolejną falę niepokoju. Intensywne opady w dorzeczu Odry doprowadziły do dwóch fal wezbraniowych, a Wrocław ponownie przygotowywał się na walkę z żywiołem. Tym razem jednak sytuacja wyglądała inaczej niż trzynaście lat wcześniej.

Miasto było już lepiej przygotowane do obrony. Część wałów została zmodernizowana, opracowano szczegółowe procedury działania służb, a doświadczenia z 1997 roku pozwoliły sprawniej koordynować akcję przeciwpowodziową. Mimo to nie udało się całkowicie uniknąć strat. Największe problemy wystąpiły na Kozanowie, gdzie po przerwaniu prowizorycznych zabezpieczeń zalanych zostało kilkanaście budynków mieszkalnych. Lokalnie dochodziło również do podtopień i utrudnień komunikacyjnych.