12 potraw wigilijnych - to jedna z najważniejszych świątecznych tradycji w Polsce. Jakie dania powinny znaleźć się w wigilię na stole i dlaczego ma być ich akurat 12?

Lista 12 potraw wigilijnych jest zależna od regionu - każdy z nich ma nieco inną tradycję. Bardzo różnie wyglądają także stoły wigilijne w samym Wrocławiu, bo wrocławska kuchnia to prawdziwa mieszanka kulinarnych zwyczajów z różnych zakątków kraju. W większości polskich domów wśród 12 potraw wigilijnych pojawia się barszcz z uszkami i karp (tego ostatniego często wypierają ostatnio inne gatunki ryb). 

Co jeszcze można znaleźć w Wigilię na polskich stołach? Wśród 12 potraw wigilijnych są często

• pierogi (głównie z kapustą i grzybami)
• zupa grzybowa
• krokiety z grzybami
• paszteciki z kapustą i grzybami
• bigos bezmięsny
• zupa rybna
• kapusta z grochem
• śledzie
• sałatka jarzynowa
• łazanki
• kutia
• ryba po grecku
• pasztet
• piernik
• sernik
• makiełki

12 potraw wigilijnych - dlaczego akurat tyle?

Dokładne pochodzenie zwyczaju przygotowywania 12 potraw na wigilijną wieczerzę jest przedmiotem wielu interpretacji i różni się w zależności od regionu oraz przekazywanych z pokolenia na pokolenie opowieści. Jednakże, najczęściej spotykane są dwie główne teorie:

• 12 apostołów: Według tej interpretacji, liczba 12 nawiązuje do dwunastu apostołów Jezusa Chrystusa, którzy uczestniczyli w Ostatniej Wieczerzy. W ten sposób wigilijna wieczerza ma symbolizować ucztę na pamiątkę tego wydarzenia.
• 12 miesięcy w roku: Inna teoria wiąże liczbę 12 z dwunastoma miesiącami w roku. Każda potrawa ma symbolizować jeden miesiąc i stanowić podziękowanie za dary natury otrzymane w ciągu roku.

Liczba 12 była w wielu kulturach uważana za liczbę doskonałą, symbolizującą harmonię, porządek i całość. W związku z tym, przygotowanie 12 potraw mogło być po prostu sposobem na wyrażenie szacunku dla cykliczności natury i podziękowania za obfitość.

W niektórych regionach Polski, zwłaszcza na południu, tradycyjnie przygotowywano nieparzystą liczbę potraw, np. 9 lub 11. Uważano, że taka liczba przynosi szczęście.

Każda potrawa na wigilijnym stole miała swoje symboliczne znaczenie. Na przykład:

• Ryby: Symbolizowały Chrystusa, który był nazywany "rybakiem ludzi".
• Kutia: Ziarna zbóż, z których przygotowywano kutię, symbolizowały życie wieczne.
• Grzyby: Uważano, że przynoszą zdrowie i siłę.
• Kapusta z grochem: Była symbolem skromności i prostoty.

Post w wigilię?

Czy w wigilię obowiązuje ścisły post? Tylko zgodnie z polską tradycją. Nie jest to jednak oficjalny dzień postu w kościele katolickim. Dlatego formalnie nie ma problemu, jeśli wśród 12 potraw wigilijnych pojawi się mięso lub wędliny. Będzie to niezgodne z tradycją, ale nie będzie naruszeniem kościelnych reguł.