Coś jest nie w porządku! We Wrocławiu kamienie nagrobne walają się po mieście

Na zamkniętym cmentarzu przy Krzyckiej we Wrocławiu wolontariusze wydobyli spod ziemi 50 nagrobków. Część z nich odrestaurowali. Teraz planują stworzenie tu lapidarium. Prace mają się rozpocząć wiosną przyszłego roku. Wszystkie płyty się tu nie zmieszczą, więc trwają rozmowy z miastem o innych miejscach gdzie będzie je można wyeksponować.

Przed wojną na terenie dzisiejszego Wrocławia było 70 cmentarzy. Większość z nich już zlikwidowano, na miejscu wielu zbudowano bloki, zamieniano je w parki. Ale są miejsca, gdzie do dziś można odnaleźć poniemieckie nagrobki. Pasjonaci chcąc je ocalić, dbając o pamięć o dawnych mieszkańcach Wrocławia.

- Wszystko zaczęło się cztery lata temu - mówi nam Alan Weiss, twórca i lider inicjatywy „Spod ziemi patrzy Breslau”. - Wynikało to z zainteresowań historycznych i z poczucia, że coś jest nie w porządku. Kamienie nagrobne walają się po mieście w różnych miejscach. Tak nie powinno być. Chcieliśmy znaleźć dla tych nagrobków miejsce, ale też dowiedzieć się, kim byli ci ludzie. Na kamieniach są ich imiona i nazwiska. Ale przecież za każdym z nich kryje się ludzka historia. Chcemy przybliżyć historię ludzi, którzy tutaj kiedyś mieszkali - tłumaczy.

Pasjonaci nie tylko odnajdują dawne nagrobki. W archiwach badają księgi meldunkowe, podatkowe, przeglądają przedwojenną prasę, szukają informacji o wypadkach, zdarzeniach kryminalnych i wiążą je ze zmarłymi. Tak ustalają historie życia osób pochowanych w Breslau. 

Dwa lata temu Alan Weiss zainteresował się cmentarzem przy Krzyckiej. - Przychodziłem tu, bo są tu groby polskie i niemieckie. Przedwojenne zdjęcia lotnicze pokazują, że był tu spory cmentarz. Po wojnie dalej chowano tu ludzi, pojawiły się groby polskich mieszkańców Wrocławia. W roku 1958 zadecydowano o zakończeniu pochówków i budowie osiedla mieszkaniowego w sąsiedztwie. Cmentarz zamknięto, ale nie zlikwidowano go. Dlaczego akurat to miejsce pochówków ocalało? Nie wiadomo. Były tu powojenne polskie groby, ale były też one na nekropoliach, które zostały zlikwidowane, jak np. część cmentarza Grabiszyńskiego, albo w obecnym parku Zachodnim gdzie był cmentarz komunalny.

Na zamkniętym cmentarzu przy Krzyckiej wolontariusze wydobyli spod ziemi 50 nagrobków.  Część z nich odrestaurowali. Teraz planują stworzenie tu lapidarium.