„Jeden Ja, wyroki dwa” – inicjatywa, która ma pomóc skazanym chorym na nowotwory

Wrocław uruchamia pierwszy w Polsce program wsparcia psychoonkologicznego dla osób skazanych. Nowatorski projekt „Jeden Ja, wyroki dwa” wyznacza nowy kierunek w polityce zdrowotnej i readaptacyjnej państwa

Wrocław umacnia swoją pozycję jako jeden z najważniejszych ośrodków onkologicznych w Polsce. Obok wielomiliardowych inwestycji – takich jak Nowy Szpital Onkologiczny na Złotnikach, rozwój terapii CAR‑T, projekt PACMAN czy działalność „Przylądka Nadziei” – miasto staje się również pionierem w obszarze wsparcia psychoonkologicznego dla grup dotąd pomijanych w debacie publicznej.

Jak wynika z danych GUS, co roku dziesiątki tysięcy osób skazanych lub objętych dozorem kuratora otrzymuje diagnozę onkologiczną. To grupa o podwyższonym ryzyku zdrowotnym, z ograniczonym dostępem do badań przesiewowych i częstymi przerwami w leczeniu. W efekcie ich rokowania są gorsze, a obciążenie psychiczne – znacznie większe.

W odpowiedzi na ten problem Dolnośląska Rada Terenowa do Spraw Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym, działająca przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu, uruchomiła pierwszy w Polsce projekt dedykowany tej grupie – „Jeden Ja, wyroki dwa”. To inicjatywa, która wpisuje się w ogólnopolskie działania na rzecz wczesnego wykrywania nowotworów, profilaktyki i wsparcia psychologicznego, prowadzone m.in. w ramach kampanii takich jak „Wczesne wykrycie ratuje życie”, „Rak. To się leczy!” czy licznych akcji organizowanych przez fundacje onkologiczne.

Nowy standard wsparcia – pierwszy taki projekt w kraju

Projekt „Jeden Ja, wyroki dwa” obejmuje:

• bezpłatną pomoc psychoonkologów dla osób skazanych i pozostających pod dozorem kuratorów sądowych,
• wsparcie dla osób odbywających karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym we Wrocławiu,
• zajęcia psychoedukacyjne i rozwijanie kompetencji społecznych,
• możliwość konsultacji i superwizji dla kuratorów, wychowawców oraz psychologów pracujących z osobami skazanymi.

Jak podkreślają organizatorzy, to pierwszy w Polsce program, który systemowo łączy obszary zdrowia, wymiaru sprawiedliwości i readaptacji społecznej.

Inicjatywa zrodzona z praktyki i realnych historii

Pomysłodawczynią projektu jest Elżbieta Rosowska, zastępczyni Kuratora Okręgowego we Wrocławiu, pedagog resocjalizacyjny, psycholog i psychoonkolog. Inspiracją stała się historia jednego z podopiecznych, który – mierząc się jednocześnie z wyrokiem sądu i diagnozą choroby – powiedział: „Byłem jeden ja, a wyroki dwa”.

To zdanie stało się symbolem doświadczeń wielu osób skazanych, które w obliczu choroby nowotworowej zmagają się nie tylko z lękiem i cierpieniem, ale również z poczuciem izolacji, brakiem nadziei i ryzykiem zachowań autodestrukcyjnych.

Szkolenia dla ekspertów i współpraca międzyinstytucjonalna

8 kwietnia 2026 r. w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu odbyło się specjalistyczne szkolenie dla kuratorów i funkcjonariuszy Służby Więziennej, prowadzone przez dr n. med. Agatę Kołodziejczyk, Przewodniczącą Dolnośląskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Psychoonkologicznego.

Podczas spotkania omawiano m.in.:

• wpływ diagnozy onkologicznej na zdrowie psychiczne osób skazanych,
• ryzyko zachowań samobójczych,
• znaczenie ciągłości leczenia,
• rolę wsparcia emocjonalnego w procesie zdrowienia.

Szkolenie stanowiło wstęp do szerzej zakrojonych działań, które mają poprawić jakość opieki nad osobami skazanymi chorującymi onkologicznie.

Dolny Śląsk jako model dla innych regionów

Projekt realizowany jest we współpracy z Dolnośląską Fundacją Psychoonkologii i Rehabilitacji, której prezes – Anna Jelenik – odpowiada za wsparcie terapeutyczne zarówno dla osób pozostających na wolności, jak i osadzonych.

Dzięki temu Dolny Śląsk staje się regionem wyznaczającym nowe standardy w polityce zdrowotnej i społecznej, pokazując, że prawo do leczenia i wsparcia psychicznego nie może być uzależnione od statusu prawnego człowieka.

Wrocław – miasto, które nie odwraca wzroku

Wrocław od lat inwestuje w nowoczesną onkologię, również mieszkańcy regionu są gotowi wspierać osoby dotknięte chorobą nowotworową. Teraz miasto idzie krok dalej, obejmując opieką także tych, którzy najczęściej pozostają poza zasięgiem publicznej uwagi.

Projekt „Jeden Ja, wyroki dwa” to dowód, że wsparcie onkologiczne może i powinno być dostępne dla każdego – bez wyjątku.