Lwy, chimery i maski na kamienicach. Przechodząc ulicami Nadodrza warto podnieść wzrok

Nadodrze, dawne przedmieście robotniczo‑rzemieślnicze Wrocławia, rozwijało się intensywnie właśnie na przełomie XIX i XX wieku. To wtedy powstały kamienice, w których elewacje stały się wizytówką inwestora - im bogatszy detal, tym większy prestiż właściciela. Dziś wiele z tych zdobień ukrywa się pod warstwami ociepleń, tynku i wielkoformatowych reklam, ale wciąż można zobaczyć je tam, gdzie fasady zachowały dawny charakter.

Najłatwiej zacząć spacer od ul. Łokietka 3 - 15. Nad wejściami widać maski i głowy ludzi oraz fantastycznych postaci, kartusze z motywami roślinnymi w polach elewacji, a także ornamentalne gzymsy oddzielające kondygnacje. Te detale - choć często zabrudzone i nadgryzione czasem - pokazują skalę dawnej dekoracyjności zwykłych kamienic czynszowych, w których mieszkali rzemieślnicy, urzędnicy i robotnicy.

Przechodząc ulicami Nadodrza warto podnieść wzrok - KLIKNIJ I ZOBACZ 

Przy ul. Pomorskiej 19 – 39 stoją natomiast kamienice ze sztukatorskimi dekoracjami w stylu secesji i historyzmu. Fasady zdobią tu rzeźbione maski, roślinne ornamenty i fantazyjne obramienia okien - często dostrzegalne dopiero z przeciwległego chodnika.

Z kolei między ul. Rydygiera, a placem św. Macieja, znajdziemy kamienice z dekorowanymi portalami oraz bogatymi, ornamentalnymi obramowaniami okien i wejść.

Szczególnie warto zajrzeć na sam plac św. Macieja i w boczne uliczki - Pobożnego, Jagiellończyka czy Bolesława Chrobrego. Ten fragment Nadodrza planowano jako elegancką dzielnicę kamienic czynszowych, stąd gęstość sztukaterii, masek kobiecych, zwierzęcych głów i fantastycznych stworów na fasadach. To tu najlepiej widać, że mimo robotniczego charakteru osiedla, kamienice budowano z rozmachem, a detal był świadomą inwestycją w wizerunek domu i jego właściciela.

Symbole ukryte w dekoracjach nie były przypadkowe. Lwy podkreślały siłę i prestiż właściciela domu, groteskowe twarze pełniły funkcję apotropaiczną - miały „odpędzać złe duchy” i chronić mieszkańców, kobiece maski odnosiły się do piękna i natury, czasem też do zmieniających się pór roku. Chimery, gryfy i inne fantastyczne stwory pozwalały rzeźbiarzom i sztukatorom popisać się wyobraźnią – często miały charakter czysto dekoracyjny, ale przy okazji nadawały kamienicom niepowtarzalny charakter.