Wrocław: Co dzieje się z kranówką zanim trafi do kranów?

Codziennie, odkręcając kran, możemy cieszyć się czystą i zdrową wodą, często nie zastanawiając się nad tym, jak długą drogę musiała przejść. Woda, zanim znajdzie się w naszych domach, przechodzi przez skomplikowany proces uzdatniania, który gwarantuje jej bezpieczeństwo. Dzięki temu wrocławską kranówkę możemy pić bez gotowania. 

Początek drogi – źródła w Sudetach

To rzeka Oława i dodatkowo Nysa Kłodzka zaopatrują stolicę Dolnego Śląska w wodę. Podstawowym źródłem dla Wrocławia jest rzeka Oława, która w najgorętszych okresach notuje jednak niskie stany wód. Dlatego jeszcze w latach 70. XX wieku wybudowano 27-kilometrowy kanał przerzutowy, dzięki któremu woda w rzece Oława jest uzupełniania wodą z rzeki Nysa Kłodzka. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji kontroluje jakość wody w tych dwóch rzekach, a wykorzystuje do tego analizatory on-line i wykonuje również regularne badania laboratoryjne. Monitorowanie jakości wody surowej pozwala skutecznie optymalizować procesy uzdatniania. 

Dwa Zakłady Produkcji Wody – nieco inne uzdatnianie 

Woda ta trafia do dwóch Zakładów Produkcji Wody: „Mokry Dwór” — bezpośrednio z ujęcia oraz „Na Grobli” — po wstępnym oczyszczeniu na terenach wodonośnych. Właśnie dlatego Procesy uzdatniania wody w obu zakładach jednak nieco się różnią. 

W zakładzie produkcji wody „Mokry Dwór” uzdatniana jest woda powierzchniowa bezpośrednio pobrana z rzeki Oławy, dlatego procesy napowietrzania nie są potrzebne. Jednak, co ważne – woda ta jest zmienna pod względem składu fizycznego i chemicznego i wymaga trzech istotnych procesów: koagulacji, flokulacji i sedymentacji. Co oznaczają? 

 –– W komorach reakcji do wody surowej dodawana jest substancja zwana koagulantem, która pozwala na połączenie drobnych nierozpuszczonych zanieczyszczeń w większe kłaczki. Są na tyle duże i ciężkie, że pod wpływem sił grawitacji opadają na dno i są oddzielane od wody w zbiornikach zwanych osadnikami - tłumaczy Halina Urbańska-Kozłowska, menedżer Zakładu Produkcji Wody.

W przypadku Zakładu Produkcji Wody „Na Grobli", w pierwszym etapie oczyszczania  pomaga natura. Woda z rzeki  pompowana jest na tereny wodonośne, gdzie poddawana jest procesowi infiltracji – przepływając przez naturalne złoża piasku w gruncie wstępnie oczyszcza się naturalnie. Nabiera wówczas cech wody podziemnej, co oznacza, że jest odtleniona i zawiera większe stężenia rozpuszczonego żelaza i manganu niż przed infiltracją.. Aby usnąć żelazo,  woda kierowana jest do budynku napowietrzania potocznie zwanego odżelaziaczem, czyli urządzenia, które wygląda podobnie jak deszczownica. Rozbija wodę na małe krople, dzięki czemu intensywnie ją natlenia, a utlenione żelazo, przechodzi w formy nierozpuszczalne,. W kolejnych etapach uzdatniania już łatwo oddzielić je od wody. 

To jeszcze nie koniec drogi. Dalsze etapy uzdatniania wody w obu zakładach wyglądają bardzo podobnie. Woda po wstępnym oczyszczeniu trafia do budynku filtrów piaskowych, przepływa przez złoże o specjalnie dobranym uziarnieniu innym w przypadku wody powierzchniowej, innym w przypadku wody infiltracyjnej. W ten sposób usuwane są najdrobniejsze cząstki nierozpuszczone w wodzie i również wszelkie mikroorganizmy. Już na tym etapie woda ma parametry odpowiadające wymaganym normom, ale poddawana jest jeszcze dodatkowym procesom oczyszczania. 

– Pierwszym z nich jest ozonowanie wody, które ułatwia usuwanie związków rozpuszczonych w wodzie, głownie organicznych,  w procesie sorpcji. Podczas procesu sorpcji woda przepływa przez filtry wypełnione węglem aktywnym, gdzie usuwane są z wody m.in. zanieczyszczenia, które wpływają na smak i zapach wody. Ostatnim etapem procesu uzdatniania wody jest dezynfekcja – tłumaczy Filip Drahan, lider w Zakładzie Produkcji Wody. Wykorzystanie związków chloru zabezpiecza wodę przed ewentualnym wtórnym zanieczyszczeniem mikrobiologicznym w sieci wodociągowej. Dzięki temu woda jest zdrowa i bezpieczna. To ważne, ponieważ sieć wodociągowa we Wrocławiu ma ponad 2000 tysiące kilometrów długości – dodaje. 

Kontrola jakości wody 

Laboratorium MPWiK prowadzi codzienne badania jakości wody na wszystkich etapach jej ujmowania, uzdatniania i dystrybucji. Badanie wody w rzekach pozwala decydować, czy i w jakich proporcjach mieszać wodę z obu rzek. Badanie wody przed i po każdym z procesów uzdatniania zapewnia, ze każdy z nich jest skuteczny. Badanie wody czystej wtłaczanej do sieci wodociągowej i w całej sieci dystrybucji gwarantuje, ze woda do picia jest zdrowa, bezpieczna w każdym kranie. W ciągu roku we Wrocławiu laboratorium MPWiK pobiera ponad 10 tys. próbek wody do badań i wykonuje blisko 100 tys. analiz.  Jednocześnie, urządzenia pomiarowe stale monitorują jakość wody uzdatnianej w zakładach produkcji i w sieci wodociągowej. Dzięki czterem dodatkowym punktom dezynfekcji wody, zlokalizowanym na sieci wodociągowej, utrzymywana jest wymagana czystość mikrobiologiczna wody w całej sieci miejskiej. Co ważne, wrocławska kranówka odpowiada najbardziej rygorystycznym polskim i europejskim normom. Zawiera cenne składniki takie jak wapń, magnez czy potas.