Kaiser nie wróci już do Wrocławia. Trochę szkoda, bo historii Breslau i tak nikt nie wymaże. I czy Michał Jaros z Izabelą Bodnar będą razem?

Nie, nie chciałbym aby wrocławskie ulice, przy których się wychowywałem czy mieszkałem ponownie nazywały się Frankfurterstraße, Dessauerstraße czy  Höfchenstraße. Tak sam jak moje miasto Breslau. Ani też nawet, żeby owe niemieckie nazwy gdzieś towarzyszyły ul. Legnickiej, ul. Dobrej czy ul. Zielińskiego. To się nie wróci, bo tak potoczyła się historia miasta, które od 80 lat znowu jest polskie, a wcześniej było ponad 400 lat czeskie, 400 lat polskie i 200 niemieckie. Od 1945 język polskim jest we Wrocławiu jedynym obowiązującym, a ci, którzy tu przybyli jako pierwsi wykonali tytaniczną pracę, by wszystko to odbudować i oswoić i nadać nasz narodowy kształt.

Tylko kompletnie nie przeszkadza mi, wręcz nawet mnie pociąga wiedza o tym jak na tych ulicach kiedyś było. Jak kiedyś się nazywały, co nasi sąsiedzi z przeszłości tu robili. Dzięki przemianom ustrojowym i kulturowym od ponad 35 lat nie trzeba tej wiedzy przyswajać po kryjomu. Zapewne ludziom, którzy nie są tak długo młodzi jak piszący te słowa, trudno w to uwierzyć, ale o tym, że to miasto kiedyś nazywało się Breslau należało mówić po cichu. A najlepiej nie mówić.

Zupełnie nas ośmielił do poważnego zgłębiania tajemnic tamtego miasta Marek Krajewski, który w 1999 roku zadebiutował książką „Śmierć w Breslau”. Nie będzie przesadą, gdy padnie stwierdzenie, iż od tej chwili cała Polska już zaczęła się fascynować przedwojennym Wrocławiem.

Dlatego z wielką ciekawością wielu przyjęło informację, którą wojewódzki konserwator zabytków Daniel Gibski podzielił się z portalem tuwrocław. com, mówiąc o planowanym remoncie mostu Grunwaldzkiego:

W planie jest odtworzenie dwóch ozdobnych naczółków z koroną cesarską, herbem Hohenzollernów, a także ozdobnym napisem "Kaiserbrücke", czyli "most Cesarski". Pojawią się dokładnie w tych miejscach, gdzie były w pierwotnej wersji.

Wydawało się super, zwłaszcza, że oczywiście nikt nie mówił nawet o przywracaniu pierwotnej nazwy mostu, ale tylko odtworzeniu kilku elementów.

Niestety, dość szybko odezwała się siermiężna prawica sięgająca korzeniami głębokiego Gomułki. We Wrocławiu wybrzmiewała głosem Łukasza Kasztelowicza, niedawnego kandydata PiS na prezydenta Wrocławia, który nawet nie przeszedł do drugiej tury, a obecnego szefa klubu tej partii w Radzie Miejskiej:

Przywrócenie napisu "Kaiserbrücke", napisu odnoszącego się do pruskich tradycji - w mojej ocenie pruskie tradycje dały taki grunt pod to, że wykiełkował narodowy socjalizm. To jest most Grunwaldzki. (…) Most Grunwaldzki jest właśnie też tym symbolem powojennej odbudowy Wrocławia i my nie powinniśmy się - w mojej ocenie - aż tak daleko cofać i "niemczyć" Wrocław. Wrocław jest polski.

A czy ktoś mówił, że czyjś inny? Dla mnie osobiście w ogóle za mało polski, ale o tym już było kilka tygodni wcześniej i jeszcze nieco za chwilę. Że z pruskich tradycji wykiełkował narodowy socjalizm? Dość skrótowe podejście do historii. To mniej więcej tak jakby powiedzieć, że zgładzenie biskupa Stanisława ze Szczepanowa przez króla Bolesława Szczodrego vel Śmiałego miało niezaprzeczalny wpływ na powstanie Ruchu Obrony Granic Roberta Bąkiewicza. A tak przy okazji, zastanawiam się czy pan radny nie oburza się, gdy w piekarni ktoś poprosi o kajzerkę? W polskim Wrocławiu?!

Przez chwilę miałem wrażenie, że ten temat już dość dokładnie przewałkowaliśmy kilkanaście lat temu, zwłaszcza przy okazji Hali Ludowej czy Stulecia. Wtedy największy błąd popełniły władze Wrocławia z prezydentem Rafałem Dutkiewiczem na czele, który nie chciał być arbitrem w sprawie i stwierdził, że dla niego obie mogą funkcjonować w przestrzeni. Jednak neofici breslauerowscy stanowczo optowali za tą odnoszącą się do pierwotnej Jahrhunderthalle i wieloletni lobbing przyniósł skutek. De facto do dziś Rada Miejskiej nie podjęła stosownej uchwały, ale obiekt oficjalnie posługuje się nazwą Hala Stulecia, choć zarządza nim Wrocławskie Przedsiębiorstwo Hala Ludowa Sp. z o.o. I wtedy też PiS strasznie kręcił nosem, ale zabrakło mu determinacji, by postawić na swoim. Gdzieś tam coś zaproponował, by może zmienić nazwę Hali na imienia księcia Józefa Poniatowskiego, ale dlaczego, to już wrocławianie za bardzo się nie dowiedzieli. Ot, po prostu klasyka. Lubią narzekać, z kreacją dużo słabiej. Bo tak Bogiem a prawdą, czy ktoś mi wskaże jakieś bardzo widome znaki dbałości tej formacji o polskie ślady czy symbole we Wrocławiu? Pomniki naszych bohaterów czy władców związanych z tym miastem? Owszem, jest Pomnik Żołnierzy Niezłomnych, a reszta, jeśli w ogóle istnieje, to poutykana i niewidoczna. Jak PiS we Wrocławiu.

Gdy pojawił się na przykład pomysł, o którym kiedyś już wspominałem, ławeczek profesorskich przy gmachu głównym Uniwersytetu Wrocławskiego, mających uhonorować najbardziej zasłużonych naszych naukowców, to działacze  tego środowiska zaczęli krytykować. Że to byli komuniści lub współpracowali z reżimem PRL. Po pierwsze tylko nieliczni. I trzeba pamiętać, że wtedy, niestety, innej Polski nie było. A tak naprawdę, choć tego w projekcie nie było, to mogliby nawet „usiąść” obok noblistów, którzy kształcili się i pracowali na tej uczelni przed wojną. I jestem pewny, że Wrocław przez to nie straciłby nic ze swojej polskości, gdyby obok siebie znaleźli się Max Born , Stanisław Kulczyński czy Alfred Jahn.

Bo przecież tu nie idzie o to, by na miejscu pomnika Aleksandra Fredry ponownie stanął Fryderyk Wilhelm III. Ale gdyby obok hrabiego pojawiła się dyskretna tabliczka informująca o tej zamianie miejsc, to miasto tylko zyskałoby edukacyjnie i turystycznie.

W każdym razie o ławeczkach już nikt nie myśli, a nie wiadomo, co będzie z remontem mostu Grunwaldzkiego. Urzędnicy trochę się przestraszyli tego szumu i już raczej powściągliwie, nawet przywołany konserwator, wypowiadają się co tam może się pojawić. Pytanie czy do remontu w ogóle dojdzie? Bo jak przy naprawach jakiś robotnik zdrapie śrubokrętem farbę, a spod niej wyłoni się pruskie miłosne wyznanie Wilhelm! Ich liebe dich!? Radny Kasztelowicz zemdleje jak nic.

Miłości nie ma też w polityce. Zwłaszcza, że ostatnio dość mocno widać w niej wrocławskich polityków. Z jednej strony kolejne swoje trzy minuty ma Izabela Bodnar, posłanka, która dość niespodziewanie dostała się do Sejmu z list Trzeciej Drogi. Drugi raz zrobiło się o niej głośno, gdy wystartowała na prezydenta Wrocławia i jeszcze weszła do drugiej tury. Sama chyba była tym faktem mocno zaskoczona. Do tego uzyskała poparcie Rafała Dutkiewicza. Nic to nie dało, Jacek Sutryk wygrał z nią bez problemu. Teraz znów wypłynęła. W momencie, gdy o jej liderze, Szymonie Hołowni, zrobiło się głośno w kontekście kolacji z PiS-em, rozstała się z klubem Polska 2050. Sama mówi, że odeszła, bo nie podobają jej się właśnie działania Hołowni, klub zaś mówi, że musiała odejść, ponieważ zachodził konflikt interesów jej działalności parlamentarnej z biznesami męża. Zresztą męża, któremu jakiś czas temu prokuratura przedstawiła akt oskarżenia. Rzecz w jakichś tam nieprawidłowościach biznesowych. Trzy minuty mijają, Izabela Bodnar w tej chwili jest posłanką niezależną, ale niewątpliwie blisko będzie Koalicji Obywatelskiej. Jeden głos zawsze ważny, tylko czy KO będzie chciała mieć w swoim gronie osobę o tak niejasnej przyszłości rodzinno-biznesowej? Akt oskarżenia może zamienić się przecież w wyrok. Wygląda na to, że mogły być to ostatnie minuty posłanki, ponieważ trudno sobie wyobrazić, by w następnych wyborach pojawiła się na jakimś biorącym miejscu jakiejś liczącej się listy.  Zwłaszcza listy KO, którą w regionie ustala głównie drugi bohater ostatnich dni, czyli wiceminister Michał Jaros. A Izabela Bodnar niewątpliwie przyłożyła rękę do tego, by Jaros nie został marszałkiem województwa. Szef dolnośląskiej PO miał trochę inne rzeczy ustalone z Polską 2050 niż w praktyce, czytaj głosowaniu, się okazało.  

Pytanie tylko, czy przy następnych wyborach to jeszcze Michał Jaros będzie budował listy KO na Dolnym Śląsku? Stał się cichym bohaterem ostatnich dni, ponieważ pojawiła się pogłoska, że należy do tak zwanej frakcji wiceministrów, czyli polityków z drugiego rzędu PO, którzy chcą odsunąć od władzy w kraju Donalda Tuska, a ich faworytem na fotel premiera jest Radosław Sikorski. Jeśli się to potwierdzi, a ich starania spełzną na niczym, to niewykluczone, że Michał Jaros, jak kilka lat temu, gdy zadarł z Grzegorzem Schetyną, będzie musiał schronić się w innej partii. Wtedy poszedł do Nowoczesnej. A jesienią Donald Tusk chce Nowoczesną już oficjalnie wchłonąć do PO i ewentualnie zmienić nazwę partii na KO. Z Polski 2050 też może niewiele zostać. Zieloni? Tak słabi, że jamochłon Tusk, jeśli tym razem i on przetrwa, też zrobi szybką akcję. Także „nie dziwi nic” jeśli jesienią Michał Jaros pojawi się pod inną banderą. Może zupełnie nową na politycznym horyzoncie, bo przecież dawni peowcy i ich akolici coś już kombinują. Bo tak PO a prawdą, Jaros w otoczeniu Tuska, Grabca czy Kierwińskiego za wiele już nie osiągnie.    

Myślę, że po wakacjach najsłynniejsza wrocławska przeprawa nadal będzie mostem Grunwaldzkim, żołnierze jak do tej pory nie będą nosić pruskiej pikielhauby, a Izabela Bodnar może spotkać się politycznie z Michał Jarosem. Bo w polityce wybacza się szybciej niż w miłości.

Kończąc letnie wróżby mam jeszcze taką delikatną prośbę do tych, którzy chcieliby wymazać przeszłość naszego miasta, bo im do ich niezbyt pogłębionej myśli politycznej nie pasuje. Trawestując dość mocno sztambuchowego (germanizm!) Adama Asnyka: Ale nie depczcie przeszłości ołtarzy,/Spróbujcie sami doskonalsze wznieść…